GDO’cu EuropaBio Tarımsal Biyoteknoloji Direktörü Carel du Marchie Sarvaas, BASF’ın bu kararının Avrupa için iyi olmadığını iddia etti.

Marchie Sarvaas, ‘BASF’ın kararının Avrupa için iyi olmadığını düşünüyorum çünkü Avrupalı bir şirketin, siyasi ortam karşısında gösterdiği tepkiye örnek teşkil ediyor. Araştırma, iş imkanları ve para, değerini bilecek yerlere gidecek.’ dedi.

HEM DAVAYI ÇEKTİRDİLER HEM DE FRANSA’YA BLÖF YAPTILAR

Fransa’da Monsanto’nun Mon810 GDO’lu mısırının satışının yasaklanması yönünde mahkemeye başvuru yapılmı. Başvuruya sinirlenen Monsanto sert tepki göstermiş ve gelişme üzerine dava geri çekilmişti. Dava geri çekilmesine karşısın Monsanto, ülkede MON810 ürününü satmayacağını açıkladı. ‘Monsanto, MON810′in 2012 yılı veya daha sonrasında Fransa’da satılabilir olduğunu düşünmemektedir’ şeklindeki Monsanto’nun açıklamasının önünün bir daha kesilmemesi için psikolojik harp yapılıyor yorumlarına neden oldu.

TÜM TEPKİLERE RAĞMEN HÂLÂ KENDİLERİNİ VAZGEÇİLMEZ OLARAK GÖRÜYORLAR

BASF yönetim kurulu üyesi Stefan Marcinowski, ‘Bitki biyoteknolojisinin 21. yüzyıl için kilit bir teknoloji olduğunu düşünüyoruz. Ancak bu teknoloji, tüketicilerden çiftçilere, siyasetçilere kadar Avrupa’nın pek çok alanda halen kabul edilebilmiş değil. Bu sebeple bu pazar için ürünlere yatırım yapmak mantıklı değil.’ dedi.

Bazı Amerika ülkelerinde tepkilerin bastırılmasını görmezlikten gelen GDO’cular, bunu geniş kabul olarak yorumlayarak; ‘GDO’lu ürünler, Avrupa’da hassas bir konu olmaya devam ediyor’ diyor. Eurobarometer ve diğer anketler, AB’de GDO’lu ürünlere karşı güvensizliğin yüksek olduğunu bir daha gösterdi. Çevre ve tüketici örgütleri, GDO’lu ürün ve tohumların satışının yasaklanması için kampanyalar yürütüyor.

BASF’IN AVRUPA’YI TERK KARARI GDO TABUNA ÇAKILMI BİR ÇİVİ

Friends of the Earth’ten Adrian Bebb, BASF’ın kararını memnuniyetle karşıladı. Bebb, ‘Bu, Avrupa’da GDO’lu ürünlerin tabutuna çakılmış bir çivi daha. Kimse bunları yemek istemiyor ve az sayıda çiftçi üretmek istiyor. Bu karar, AB’yi daha yeşil ve kabul edilebilir bir çiftçiliğe yönlendirmek için kapıyı açtı’ dedi.

Kasım ayında Avrupa Parlamentosu’ndaki Yeşiller grubu, Avrupa Komisyonu’na yaptığı çağrıda, Avrupa’daki hayvan yemlerinin büyük kısmını üreten Latin Amerika ile ticari ilişkilerini, ürünlerin GDO’lu olduğu ve gıda zincirine girdiği gerekçesiyle yeniden gözden geçirme çağrısında bulunmuştu.

AP’den geçtiğimiz yıl ise, GDO’lu ürünlerin üretimine yasak getirip getirmeme kararının ulusal hükümetlere bırakılmasına geniş destek gelmişti.

Kaynak : GıdaHareketi- 3 Şubat 2012

Related posts:

1. Avrupa Gıda Güvenliği Ajansı Bir Kez Daha Çıkar İlişkileri İçinde Olmakla Suçlanıyor…/Hüseyin Baş
2. Wikileaks: ABD’den Afrika ülkelerine GDO baskısı
3. La Via Campesina Avrupa Koordinasyonu, Avrupa Komisyonu’nu uyardı

Her ay olduğu gibi Vuslat Şubat sayısında da, yine makale, röportaj, inceleme, düşünce, öykü, İslam dünyası yazılarıyla okuyucularının karşısında…

Türkiye’de ve İslam Ülkelerinde uzun zamandır “Helal Gıda” konusu tartışılmaktadır. Müslümanlar, hayatlarının her alanında helal ve haram kavramına dikkat edip özen gösterirler.

Helal; Allah ve Resulü tarafından izin verilmiş yasaklanmamış yasal ve meşru olan her şeyi kapsamaktadır. Bu minval üzerine kazancımız, yiyeceklerimiz, içeceklerimiz, giyeceklerimiz, İslam’ın izin verdiği şekilde olmalıdır.

GDO’lu Ürünlere Dikkat

Bugün birçok gıda ürünlerinin genetiğine müdahale edilmektedir. Bu ürünler kısa adı ile GDO’ludur. Bu durumda yediklerimizin ne kadar helal ve ne kadar sağlıklı olduğu maalesef şüphelidir. Hz. Peygamber (s.a.s.) ise şüpheli şeylerden uzak durmamızı bize tavsiye etmektedir.

Şüpheli gıdalardan uzak durmamız gerektiği gibi kendisi helal olsa bile İslam düşmanların ürettiği gıdalardan da kaçınmamız gerekir. Çünkü İslam düşmanları bizden kazandığı paralarla varlığını ve hayatiyetini sürdürecektir. Onların ürünlerini tüketmenin dolaylı yoldan, hatta direk olarak onları desteklemek anlamına geleceğini bilmeliyiz.

Kur’an ve Sünnet’te Gıda Tüketimi

Gıda tüketiminde helal-haram dairesi içinde hareket etmemiz gerektiği Kur’an ve Sünnet çerçevesinde son derece açıktır. İslâm’a göre yapılmasında, yenilip içilmesinde, kullanılmasında, söylenilmesinde sakınca (vebâl) olmayan her şey ‘helâl’ sınırları içerisindedir.

Dergiden Konu Başlıkları

Prof. Dr. Orhan Çeker “Gıda Felsefemiz” inceleme yazısında, helal gıdanın insana “tekrar insanlık şahsiyetini kazandırma” unsurlarını paylaşmakta.

Kemal Özer “GDO Gayri Meşru Bir Kıyamet” isimli makalesiyle, GDO’nun ne kadar tehlikeli bir silah olduğunu okuyacaksınız.

Selahaddin Alıç “Helal Gıda Arayışı” yazısıyla, helal gıda arayışından vazgeçmememiz gerektiğine dikkatimizi çekmekte.

Yrd. Doç. Dr. Ali Akben “Yediklerimiz Ne Kadar Helal” yazısıyla yediklerimizden, içtiklerimizden, kazancımızdan, hesaba çekileceğimizi bize hatırlatacak.

Abdulhamid Kahraman “Helal ve Temiz Gıda Neden Bu Kadar Önemli?” diye sormakta.

Hüseyin Kerim Ece “Helâl Konusunda Kur’anî Ölçü” isimli araştırma yazısıyla helal ile ilgili Kur’an’i ölçüleri paylaşmaktadır.

Vuslat yine dosya konusuyla ilgili GİMDES Başkanı Hüseyin Kami Büyüközer ile GDO üzerine bir röportaj gerçekleştirmiş.

Ayrıca, Atasoy Müftüoğlu “İslami Önceliklerimiz Altüst Oluyor” deneme yazısında gerçek sömürgecilik zihinlerin ele geçirilmesiyle başlar diyor.

Kaynak : Gıda Hareketi – 2 Şubat 2012

Related posts:

1. Tarım Kulübü Dergisi Küresel Gıda Krizini Masaya Yatırdı
2. İthalatla da düşmeyen et fiyatı yüzünden Tarım Bakanı Başbakan’dan fırça yedi
3. Kuraklık yüzünden elektrik sıkıntısı başlıyor

Geçtiğimiz yıl Japonya’da yaşanan Fukuşima felaketinin ardından bölgedeki yaşamda ne tür bir genetik değişik olduğu araştırılıyor.

Geçen yıl Japonya’da yaşanan deprem ve tsunami sonrası Fukushima Daiçi Nükleer Santrali çevresindeki yaşamdaki genetik değişiklikler incelenmeye başlandı.

Japonya Çevre Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, nükleer santral çevresindeki 20 km’lik yasak bölgenin içinde ve çevresinde vahşi bitki ve hayvan türlerinin genlerinde radyasyonun etkisini ölçmek için numuneler alındı.

Tarla faresi, kızıl çam, bazı kabuklulardan ve diğer canlılardan alınan örneklerle, yüksek radyasyonun hayvan ve bitkilerin üreme fonksiyonları ve kromozomları üzerindeki etkisi incelenecek.

Kaynak : NTV – 31 oCAK 2012

Related posts:

1. Fukuşima, Çernobil’in yarısına ulaştı !
2. Fukuşima Bakan Yıldız’ın hayaliydi!
3. Fukuşima’da kulaksız tavşan doğdu

Temel olarak kısaca şu iki tanımı yapalım:

Genetik değişim (GD) modern biyoteknoloji teknikleri kullanarak bitki veya hayvan gibi bir organizmanın genlerini değiştirmektir.

Genetiği değiştirilmiş organizma (GDO) genetik değişim yolu ile farklılaştırılan bir bitki, hayvan ya da diğer bir organizmadır.

GD, geleneksel ıslah teknikleri ile yapılamayacak yollardan bir organizmanın genlerini değiştirebilir.

Benim birçok kişiye sorup doğru düzgün cevap alamadığım bir soru var:

Gen nerededir?

Evet sürekli bahsedilen, genetik bilgiyi de taşıyan bu çok önemli/gerekli şey gen nerededir ve nedir?

Bunu açıklamak için gelin büyükten küçüğe gidelim, temel biyoloji bilgilerimizi tazeleyelim:

Organizma: Canlı bir varlığı oluşturan organların tümüne denir. Örneğin insan organizması, kurbağa organizması, Elma ağacı organizması (ağacın bütünü)

Sistem: Aynı amaç için bir yapı sisteminde çalışan organların bütünüdür. Örneğin insan sindirim sistemi, kurbağa solunum sistemi, Elma Ağacı kök sistemi

Organ: Canlı bir vücuttaki dokuların bir araya gelerek anatomik ve işlevsel bir bütün oluşturduğu, belirli bir görev yapan ve sınırları kesin olarak belirlenmiş vücut bölümüne organ denir. Örneğin insan midesi, kurbağa akciğeri, elma meyvesi

Doku: Organları meydana getiren, şekil ve yapı bakımından benzer olup, aynı vazifeyi gören, birbirleriyle sıkı alâkaları olan aynı kökten gelen hücrelerin topluluğudur. Örneğin insan mide bağ dokusu, akciğer zarı, elma epidermis dokusu

Hücre: Bir canlının yapısal ve işlevsel özellikleri gösterebilen en küçük birimidir. Hücreler bir araya gelerek dokuları oluşturur.

Hücre, diğer yukarıdakilerden farklı olarak kendi başına da bir canlıdır.

Gelin şimdi hücrenin resmine bakıp genin ne ve nerede olduğuna buradan bakalım:

Resim 1: Teorik bir canlı hücrenin, teorik çizimi.

Evet, genin nerede olduğunu bulmak üzereyiz. Az kaldı.

Hücre bölünerek çoğalır. Yukarıdaki resimde gördüğünüz çekirdekçik, kromatin ipliğin yoğunlaşmış şeklidir. Bunlar hücre bölünmesi anında kısalıp, kalınlaşarak belirginleşir ve kromozom adını alırlar. Kromozom sıkışmış DNA’ dır. Görevleri, hücrenin yönetimini ve kalıtımı sağlamaktır. Her canlı türünde belli sayıda olup, zamanla değişmez.

Normal zamanda kromatin iplikçikleri halinde çekirdek içerisinde bulunan DNA, hücre bölünmesi sırasında sıkışarak kromozom şeklinde eşlenmiş hale gelir. Bir çizim ile anlatacak olursak:

Resim 2: Teorik bir canlı hücrenin, teorik bir kromozomunun teorik olarak çizimi ve DNA sarmalı.

DNA (Deoksiribo Nükleik Asit) : Tüm organizmalar ve bazı virüslerin canlılık işlevleri ve biyolojik gelişmeleri için gerekli olan genetik talimatları taşıyan bir nükleik asittir.

İşte bir organizmanın nasıl oluşup nasıl işleyeceğinin tüm bilgisi bu DNA zinciri içerisindedir. Gen ise sözlük anlamı ile,

Gen: Bir kromozomun belirli bir kısmını oluşturan dizidir. (Yani kromozom üzerinde bir bölgedir)

Resim 3: Gen(ler)in nerede olduğunun basit tarifi

Yani gen kromozomun ya da DNA zincirinin uzun ya da kısa olabilen bir parçasıdır ve her bir gen organizmanın oluşumu veya işleyişi ile ilgili bir bilgi taşır. Kimi zaman organizmanın belirli bir özelliğinin bilgisi tek bir gen tarafından belirlenirken kimi özellikler birden çok gen tarafından belirlenebilir.

İşte bu noktadan sonra işler daha da karmaşıklaşıyor. Bir genin, bir canlının hangi özelliklerini yönettiğini ya da bir özelliğin bilgisinin hangi genlerde olduğunu bilmek çok zor. Örneğin insanlarda göz rengi:

İnsanlarda Göz Renginin Genetik Durumu

“Önceleri bilim adamları insanın göz rengini sadece bir çift genin belirlediğini düşünüyorlardı. Dolayısıyla bu düşünceye göre kahverengi göz dominant (baskın), mavi ise resesif (çekinik) olarak tanımlanmıştı. Günümüzdeyse artık bu düşüncenin doğru olmadığı, göz rengini belirleyen mekanizmanın daha karışık olduğu ve en az üç farklı gen tarafından kontrol edildiğini biliniyor. Bu genlerden ikisi 15. kromozom (bey 1 ve bey 2 genleri) biri ise 19. kromozom (gey geni) üzerinde bulunuyor. Bey 1 geni kahverengi göz rengi koduna, bey 2 geni kahverengi ve mavi göz rengi kodlarına (kahverengi ve mavi aletler), gey geni ise mavi ve yeşil göz rengi kodlarına (mavi ve yeşil aleller) sahip.

Her ne kadar bu bilgiler mavi yeşil ve kahverengi göz renginin genetik geçişini açıklasa da, diğer göz renklerinin nasıl oluştuğunu veya mavi göz rengine sahip ebeveynlerden nasıl olup da kahverengi göz rengine sahip çocukların doğduğu açıklanamıyor. Bu da henüz daha kanıtlanamamış ve göz renginin belirlenmesi mekanizmasında görev yapan başka genlerin de olabileceği mesajını veriyor.”

Burada vurgulamak istediğim asıl nokta, bırakın bir bitkinin ya da hayvanın genetiği değiştirildiğinde üretebileceği bilinmez maddelerin ne olabileceğini tahmin etmeyi; bilim şu anda insan göz renginin bile nasıl oluştuğunu ve hangi genlerce nasıl yönetildiğini net olarak bilememektedir.

Evet şimdi GDO’ nun nasıl yapıldığı ve dolayısı ile ne sonuçlara yol açabileceğini aydınlatabiliriz:

GDO Nasıl Yapılır?

GDO yapmak için temelde 2 yöntem var. Daha sık kullanılan “Ti plazmid” yolu ile ve diğer, “gen bombardımanı”. Daha net anlatabilmek için bir çizime bakalım:

Resim 4: Bitkilerde GDO yapımı. [Kaynak: Mirkov (2003) / http://bch.cbd.int/cpb_art15/training/module1.shtml indirme (30.01.2012) Tercüme Hakan Ozan Erzincanlı]

1. Safha: İstenen genlerin bitki hücresine verilmesi

Ti plazmid (Agrobacterium) Metodu:

Burada özellikle patates bitki köklerinde tümör yaptığı bilinen ve bitki hücrelerine sahip olduğu Ti plazmid (tumor inducing plazmid) aracılığı ile gen aktarabilen “Agrobacterium tumefaciens” adlı bir toprak bakterisi kullanılır.

Plazmid: Bakteri sitoplazmalarında (hücre duvarı ile çekirdeği arasındaki kısım) bulunan ve kromozom gibi davranan DNA�lar. Plazmid, kendi kendini eşleyebilen, kromozomdan ayrı bir DNA parçasıdır. Tipik olarak dairesel ve çift sarmallıdır.

Bu Ti plazmide bitkiye aktarılmak istenen gen (örneğin ot ilaçlarına dayanıklılık geni. Böylece örneğin mısır bitkisi yetiştirilirken üretici, otlara ve mısır bitkilerine dilediği kadar ilaç atacak ancak GDO mısırlara bir şey olmazken otlar ölcektir), bunun yanı sıra belirli bir tip antibiyotiğe direnç geni eklenir. Bu Ti plazmid, Agrobacterium Tumaficens’ e konulur. Sonra bir besi ortamında bitki hücreleri ve Agrobacterium Tumaficens birlikte yaşatılır. Agrobacterium Tumaficens özelliği gereği bu tümör yapıcı plazmidi bu sırada bazı bitki hücrelerine aktarır.

Bundan sonrası iki metotta da aynı olmakla beraber bu aktarım bir de gen bombardımanı metodu ile yapılır.

Gen Bombardımanı (parçacık tabancası) Metodu

İçerisinde belirli bir tür antibiyatiğe dayanıklılık geni de içeren istenilen genlerin DNA kodu ile kaplanmış parçacıklar (bunlar özel enzimlerle, örneğin Bacillus thuringiensis bakterisinden, alınır. Bu gen mısır iç kurduna zehir üretme bilgisini taşıyan DNA kodudur ve bu tip GDO’ lu mısırlara bakteri adının ilk harfleri eklenerek “Bt mısır” deniyor) bitki hücrelerine bir parçacık tabancası ile püskürtülür. Yani bu DNA parçaları bitki hücrelerine bombardıman yapılır.

2. Safha: İstenen genleri DNA’ sına eklemiş hücrelerin tespiti ve ayrıştırılması

Çizimde detayı verilmemiş olmasına karşın istenen gen parçacığının eklenmiş olduğu hücreleri tespit için hücreler antibiyotik ile muamele edilir. Genlerine antibiyotiğe direnç geni de içeren genleri almış olan bitki hücreleri yaşarken, genleri değişmemiş olan bitki hücreleri ölür. Canlı kalan hücreler ayrılarak alınır.

3. Safha: Seçilmiş hücrelerin çoğaltılması

Bu aşamada çeşitli besin ve hormonlarla bitki hücreleri yapay ortamda çoğaltılır ve kallus elde edilir. Kallus, organize olmamış parankinma hücrelerinin kitlesel yapısıdır. (örneğin ağaçların yaralanan kısımlarında yarayı kapatmak için oluşan kısımlar kallustur.)

4. Safha: Kallustan köklü filizcikler elde edilmesi

Kallusa önce kök geliştirici ve ardından yaprak geliştirici bir hormon verilir. Böylece filizcikler elde edilir. Bu aşamada totipotensi ilkesi çalışır. İnternette iyi bir tanım bulamadığım için tanımını ben yapayım:

Totipotensi: Tek bir hücrenin, sahip olduğu DNA bilgisi sayesinde tam bir organizma meydana getirebilme potansiyeli.

5. Safha: Köklü filizciklerden bitki elde edilmesi

Bu aşamada köklü filizcikler büyütülür ve zamanla toprağa aktarılır. Böylece genetiği değiştirilmiş bir organizma olan bitki oluşmuştur. Artık, örneğin bir Bt mısır ise, bu bitkiyi yemeye çalışan mısır iç kurtları ölecektir. Çünkü bu bitkiye, aslında Bacillus thuringiensis bakterisinin sahip olduğu mısır iç kurduna zehir üretme yeteneği insan tarafından bahşedilmiştir. (Ve bu yeteneğe sahip bitki artık, bu çalışmaya yatırım yapmış olan firmanındır.)

Peki GDO’ nun Tüketene Etkisi Ne Olabilir?

Tüm bu yukarıdakileri okuduysanız artık siz de bu konuda bir uzman sayılırsınız ve şimdi açıklayacağım kısımlar umarım daha kolay anlaşılır olacaktır.

Yukarıda insan göz renginin nasıl ve hangi mekanizmalarla oluştuğunun tam olarak bilinememesi (ve uzun süre tam olarak bilinmesinin mümkün olamaması, bilinse bile “tüm mekanizmadan” emin olmanın çok zor olması) gibi;

1- Bir bitki veya hayvanın da bir kromozomunda bir bölgenin değiştirilmesi sonucunda “o organizma ne üretir ya da önceden ürettiği neyi üretmeyi keser?” sorularının cevabını yanıtlamak çok çok zordur.

2- Genetiği değiştirilmiş organizma daha önce hiç bilinmeyen ve bir ihtimal doğada hiç var olmamış yeni maddeler (proteinler) üretebilir. Bunların özellikle uzun dönemde bu canlıları yiyenlerde ne gibi etkilere yol açacağını bulmak çok çok zor ve zaman alıcıdır.

3- GDO (transgenik) gıdaların özellikle tüketenin sağlığına zararlı etkilerinin olup olmadığını anlamak için risk analizleri yapılmaktadır. Ancak iyi bir risk analizi yapabilmek için metottan ziyade gerekli en önemli bilgi, olası etkilerdir. Örneğin 20 kromozomunda 50.000 gen içeren 2,5 milyar baz taşıyan mısır DNA’ sının bu genler aracılığı ile tam olarak neler ürettiğini (insan gözü örneğinde görüldüğü gibi bazı özellikler birden çok genin birbiri ile etkileşimi ile ortaya çıkar), bu genlerin korelasyonu ile neler üretebileceğini, genlerin yeri ve yapısında yapılacak yapay bir değişikliğin ne gibi sonuçlara yol açacağını bilmek mümkün müdür? Bu bilinse bile bundan emin olmak çok ama çok zor olacaktır. Çünkü bu bahsettiğimiz 50.000 gen içeren mısır da çalışmadan çalışmaya farklı çeşitlerde olduğundan (yani farklı mısır türleri ile GDO çalışmaları yapıldığından), ortaya akıl almaz bir olasılıklar listesi çıkacaktır ve bu olasılıkları tam olarak bilmeden, yetkin bir risk değerlendirmesi yapılamaz. Çıkan sonuçlardan bilimsel açıdan, istatistiki güvenilirlik payları ile bile emin olunamaz.

Durum Bu iken Neden Israrla GDO Yapılıyor?

Bence şu sebeplerden GDO yapılıyor:

1- Yukarıda anlattığım bu teknik bilgileri elde edecek teknolojik seviyeye ulaşmak büyük masraflara sebep olur. Temel olarak bilimciler, yapılan bu çalışmaların dünyaya ve insanlığa faydalı olduğuna önceleri kendileri ikna olur (yoksa meslekleri ve kendileri işlevsiz kalacaktır) ve sonra bu çalışmalar için finans desteği sağlayacak kurumları, şirketleri sonrasında beraberce hükümetleri ikna ederler. Bilimciler çalışmalarına para bulamazlarsa bu konuda gelişme olmaz (ya da finans kaynakları bulundukça, yavaş yavaş olur), bilim hazla ilerlemez ve bu bilimcilerin bildikleri bu kadar bilgi ve emek boşa gider. Ayrıca bilimciler bu yavaş giden gelişmeleri bekleyecek kadar sabırlı değillerdir. Bulunacak bu ilginç şeyler onlar hayattayken kendileri tarafından bulunmalı ve isimleri tarihe geçmelidir.

Öğrendiğiniz bir bilgiyi kullanmamanın bedeli var. Örneğin ben biyoteknoloji yüksek lisansı yaptım. Ancak GDO’ nun zararlı olduğunu ve asla yapılmaması gerektiğini düşünüyorum. Bu sebeple bu konuda çalışıp gelir elde etmekten feragat etmeyi göze almak zorundayım. Doğruları savunmak kolay değil…

2- Bir firma bir mısıra sahip olamaz normalde. Örneğin A firması çıkıp da “xx mısırı” benimdir. Ben izin vermedikçe kimse bu mısırı ekemez, dikemez. Ancak benden satın aldıklarınızı ekip, dikebilirsiniz” diyemez. Derse saçma olur çünkü o mısır insanlığın hatta dünyanın hatta evrenin ortak mirasıdır. Ancak ilgili firma bu mısırın genlerini belirli bir yatırım yapıp da doğada asla var olamayacak şekilde değiştirirse bu mısırı sahiplenebilir. Evet genlerin 50.000′ de 1′ ini değiştirse de yeni mısır varyetesini sahiplenerek patentleyebilir ve bunun alımı-satımı ile ilgili tüm gelirlere talip olabilir.

Bu iki maddeden ötesi (GDO’ ların açlığa çare olacağı, verimi arttırdığı, daha sağlıklı gıdalar üretilmesine sebep olabileceği) firmaların ve bilimcilerin olası gelirlerini kaybetmemek için buldukları çeşitlemelerdir ve tümü kolayca çürütülebilir.

Sonsöz

GDO’ nun zararları ile ilgili soru geldiği zaman, cevabı yeteri kadar verebilmek için bu işin içeriğini de detaylı anlamak, anlatmak gerekiyor. Yoksa dinleyicilerin, uzmanlar grubu karşısında sürekli bir sorular yumağı içerisinde kafası karışıyor. Söz konusu bilgi eksikliği boşluğundan faydalanan konuşmacılar da nereden tutarlarsa istedikleri gibi konuyu anlatıyorlar.

Bu yazıda GDO yapım safhalarının sonuna kadar olan kısım (insan gözünün kalıtımı ile ilgili yaptığım kısa yorum hariç) tamamen yorumlarımı içermeyen bilimsel bilgidir. Burayı okuyarak GDO’ nun ne olduğunu, ne gibi etkileri olabileceğini kendiniz değerlendirebilir; uzmanlara soru sorarken bu bilgilerden faydalanabilirsiniz.

İnanılamaz bir karmaşa içerisinde akıl almaz bir düzen sağlayan DNA’ ya, insanların zorla ve hile ile müdahalesinin son bulması dileğimle…

Sevgiler ve saygılar

Hakan Ozan Erzincanlı

Kaynak : Tarımsal.net-30 Ocak 2012

Related posts:

1. Afrika’daki açlık Türkiye’ye nasıl göz kırpıyor?/Hakan Ozan Erzincanli
2. Enflasyon hesabı nasıl yapılmalı/ Hasan Cengiz Yazar
3. Et ithalatı nereden ve nasıl yapılacak? / Ali Ekber Yıldırım

Bilim ve tıp alanında olağanüstü gelişmelerin yaşandığı günümüzde, biyoteknoloji ve biyogenetik bu yenilikleri insanlar üzerinde uygulamaya başladı. Kaderi değiştirmeye talip olan, ölüme meydan okuyan, insan doğasını biçimlendirmeye çalışan bir mühendislikle karşı karşıyayız. Yeni insan işte böyle bir yol ayrımında: Kadere teslim olmak mı, yoksa sınır tanımayan bir müdahale mi?

Nazife Şişman, günümüzün ve geleceğin bu önemli sorununu konu edindiği kitabında, bizleri konuyu ahlaki ve toplumsal açıdan düşünmeye davet ediyor. Türkiye’de konuya ilgili yayımlanmış sınırlı sayıdaki yetkin eserden biri olan Yeni İnsan, sosyoloji ve bilim etiği kitaplığımıza önemli bir katkı niteliğinde.

Biyoteknoloji ve Kapitalizm Üzerine

Nazife Şişman`la son kitabı Yeni İnsan`dan hareketle biyoteknoloji, kapitalizm ve Müslüman bilincin bu meseleler karşısındaki tavırlarını konuştuk

Bilim ve tıp alanında olağanüstü gelişmelerin yaşandığı günümüzde, biyoteknoloji ve biyogenetik bu yenilikleri insanlar üzerinde uygulamaya başladı. Kaderi değiştirmeye talip olan, ölüme “meydan okuyan”, insan doğasını biçimlendirmeye çalışan bir mühendislikle karşı karşıyayız. Günümüz dünyasının egemen yaklaşımlarını sorgulayan Nazife Şişman, günümüzün ve geleceğin bu önemli sorununu konu edindiği Yeni İnsan kitabında, bizleri konuyu ahlaki ve toplumsal açıdan düşünmeye davet ediyor. Türkiye`de konuya ilgili yayımlanmış sınırlı sayıdaki yetkin eserden biri olan Yeni İnsan`dan hareketle biyoteknoloji, kapitalizm ve Müslüman bilincin bu meseleler karşısındaki tavırlarını Nazife Şişman`la konuştuk.

Asım Öz: Kitabınızın adı Yeni İnsan.. Neden? Bu insan hangi özellikleri ile bildiğimiz insandan farklılık arz etmektedir?

Nazife Şişman: Esasında “yeni” çok eskitilmiş bir terim. Ama insanla birlikte kullanılınca yeni bir metaforik yaklaşıma karşılık geliyor. İnsan kadim bir varlık. Çağdaş tıp teknolojisi, bu kadim varlığa evrim zincirinde yeni bir aşama sunduğu iddiasında. Organ ve protez destekleri, dijital uzantılar, genetik müdahaleler hep bu yeni insanı daha “dünyada” ve daha “dünyalı” var kılmak üzere onun hizmetinde. Müteal bir varoluş imkânı bırakmıyor insana.

Ölüm ve hayat telakkisinde ciddi dönüşümlere sebep olan, sağlıklı ve uzun bir ömür vadeden biyoteknolojik yirmi birinci yüzyılın içinde barındırdığı sorunlar nelerdir?

Sorunu nasıl tanımladığınıza ve nereden baktığınıza göre değişebilir cevabınız. Uzun ve sağlıklı ömür vaadinin eleştirilecek bir yanı yok görünürde. Ama bu vaat neler feda edilerek gerçekleşebilir? Bu noktada ben meselenin küresel iktisadi sistem boyutuna işaret etmek isterim. İlaç sanayii, sağlık sektörü ve küresel kapitalizm arasında sarmal bir ilişki mevcut. Bu sebeple insan hayatı ile ilgili pek çok konu küresel iktisadi yapının kurallarına bağlı. Hücreler, dokular, organlar, DNA`lar ticari bir dolaşımın içinde. Kişiler arası, bölgeler arası ve finansal bir paylaşım ve değiş tokuş gerçekleşiyor bunlar üzerinden. Bu finansal seyelan küreselleşmenin alt metninde yazılı. İnsanın yaşamı ve ölümüyle ilgili meselelerin, liberal ekonominin kapitalist piyasa koşullarına tabi olması çok ciddi bir mesele.

Ölümde iyi ile doğumda iyi arasında nasıl bir ilişki var?

Doğum ve ölüm. Hayatın başı ve sonu. Biyoteknolojideki gelişmeler ölümün ve yaşamın sınırlarında geziniyor. Doğumda iyi, yaşama hakkı, sağlıklı hatta mükemmel çocuğa sahip olma hakkı, üreme hakkı gibi kavramlara geçit veriyor. Ölümde iyi ise, ölme hakkından bahsetmemize yol açıyor. Yani yaşamasını anlamlandıramadığımız hasta ve yaşlıların ölmesini talep ediyoruz. Bunu meşrulaştıracak kavramsal ve hukuki çerçeveyi konuşuyoruz. Esasında doğum anı ve ölüm anı insanın en aciz dönemleri. İşte bu sebeple de ahlakiliğin tezahür etmesi gereken durumlar.

Neoliberal zamanlarda ortaya çıkan organ nakli ameliyatı için “tıbbî turizm” kavramını kullanıyorsunuz. Bu kavram hangi durumu ifade etmek üzere üretildi?

Tıbbi turizm kavramı benim ürettiğim bir kavram değil. Bugün tüm dünyada kültürel ve ticari turizmin yanı sıra bir de tıbbi turizm var. İnsanlar tıp hizmeti almak için bir yerden bir yere gidiyorlar. Bu bazen iktisadi sebeplere dayanıyor. Yani ucuz olduğu için başka bir ülkeye gidiliyor. Asıl önemli olan kısmı ise bir ülkede kanuni düzenlemelerin izin vermediği uygulamalar için daha serbest bölgelere gidilmesi. Mesela kuzeydeki bir ülkede organ nakli listesinde sıra beklemek gerektiğinden güneyde bu işin ticaretinin yapıldığı ülkelere gidilmesi. Böyle durumlarda tıbbi turizm diğer alanlardaki sömürü haritasını izliyor. Kuzey/güney hiyerarşisi, organ alıcılar/organ vericiler şeklindeki bölünmeyle paralellik arzediyor.

Biyoetik uzmanlar biyoteknolojiye bir sınır çizebiliyorlar mı?

Biyoetikçiler büyük ilaç şirketlerinin çalışanları olduğu sürece sınır çizmeleri mümkün mü? Daha ziyade yapılanları meşrulaştırmaya yarıyor biyoetik. Kurumsal bağlılıkları aşabilen entelektüel ve ahlaki bir eleştirelliğe ihtiyacımız var.

Uluslar arası organ ticaretine de değinmektesiniz… İsrail`in istisnai olma hali organ hırsızlığı noktasında da devam ediyor. İsrail`in Filistinlilerle ilişkilerinde beden politikaları nasıl bir yer tutuyor?

Yahudilikte “seçilmişlik” akidevi bir önem taşıyor. Ama bizim için önemli olan nokta İsrail devletinin kuruluşunda oynadığı ulusal kimlikle alakalı rol. İsraillinin bedeni kutsaldır, onun başka birinden daha fazla yaşamaya hakkı vardır şeklinde bir sonuca yol açıyor bu inanç. Ve İsrail soykırımın tazminatını Filistinlilerin böbreğini söküp gözünü çıkararak tazmin etmek istiyor adeta. Bir dönem İsrail hastanelerinde Filistinli tutukluların yedek organ deposu gibi kullanıldığına dair haberler doğrulandı. Bizzat İsrailli yetkililer tarafından. Ama uluslararası Yahudi lobisi bunun gündemde fazla yer tutmasına izin vermedi.

Aşırı annelik vurgusunun tüp bebek uygulamalarını sorgulanamaz kılışına değiniyorsunuz. Üremeyle ilgili teknolojik süreçler annelik vurgusu ile mi meşruiyet kazanıyor veya sorgulanamaz kılınıyor?

Bir insanın her ne olursa olsun çocuk sahibi olma hakkının olduğu şeklinde bir kanaat var. Uluslararası hukukta bunun adı “üreme hakkı”. Esasında hayatla ölümle ilgili meseleleri haklar terminolojisi üzerinden konuşmaya başlamamız modern dönemin bir özelliği. Ama öyle bir sirayet etmiş ki tasavvurumuza, doğmak ölmek, çocuk sahibi olmak gibi kaderle bağlantılı düşündüğümüz meselelerin haklar söylemi içinden ifade bulmasına şaşırmıyoruz. Hatta bunu savunur buluyoruz kendimizi. Bu çok ciddi bir tasavvur değişikliği.

Peki, bu süreçte babalık kurumu/kavramı nasıl bir aşınma yaşıyor?

Pek çok kavramla birlikte tasavvur da değişiyor. Sperm bağışı ile dünyaya gelen bir çocuğun ebeveyni sadece annesi oluyor. Buradan itibaren bir takım yeni haklar devreye giriyor ilginç bir şekilde. Sperm bağışı ile dünyaya gelen bir çocuğun bir babaya sahip olma hakkı! Ve bu mücadele başlamış durumda Batıda pek çok ülkede.

Genetik enformasyonun genetik kadere yapmış olduğu aşırı vurgu toplumu ve insanı ıslah etme düşüncesini insanlık gündeminden uzaklaştırıyor mu?

Aslında genetik özelliklerin insan karakterini belirlemede ne kadar etkin olduğu tartışmalı bir konu. Çünkü insanın iradi davranışlarla ilgili kararları, serebral korteksin en üst tabakasında verilir. Ve bu davranışların genetik yapı ile bağlantısı dolaylı bir süreçtir. Ama genetikle ilgili popüler bilgi, aşırı belirlenimci bir kanaat doğuruyor. İnanç geni olanlar dindar, suçluluk geni olanlar doğuştan suça meyyal vb gibi. İnsanın genetik yapısı belirleyicilik bakımından tartışmalı olmasına rağmen bu söylem, insanın irade eğitimiyle “insan” olabileceği hakikatinin göz ardı edilmesine yol açıyor.

Liberal etik biyoteknoloji karşısında neler söylüyor?

Liberal etik meselelere devlet birey ilişkisi açısından bakıyor. Devlet bireyin tercihlerine müdahale etmemeli, bu tercihleri gerçekleştirmesini mümkün kılacak vasatı sağlamalı diyor. Bir de üçüncü kişilere zarar vermediği sürece rıza dahilinde her şeyin etik olduğu şeklinde bir genel prensibi var liberallerin. Böyle olunca mesela bir kadının sperm bağışı alarak tek başına çocuk sahibi olmasını eleştirebileceğiniz bir zemin yoktur. Çünkü bu “üreme özgürlüğü” ya da “üreme hakkı” çerçevesinde değerlendirilebilecek bir konudur. Ve devlet asla kişinin bu isteğine engel olmamalı der liberaller.

Genetik müdahaleye ilişkin olarak Batı`da eleştirel kuramcılar tarafından geliştirilen eleştiriler var. Sözgelimi Habermas`ın eleştirileri burada zikredilebilir. Bu eleştiriler hangi noktalara yoğunlaşıyor? Bu eleştirilerin Müslümanlar açısından eksik yönleri nelerdir?

Bir siyaset felsefecisi olarak bu konuda çok duyarlı bir yaklaşım sergiliyor Habermas. Laboratuvarda insan imal edilmesi anlamına gelen genetik müdahale ona göre insanın araçsallaştırılmasına yol açacaktır. Çünkü bir takım insanları, başka insanların nasıl varlıklar olacağına karar verme konumuna yerleştirir genetik müdahale. Böyle bir yetki ve konuma sahip olan şahısların, anne babalar olmasının bir önemi yoktur. Sonuçta genetik müdahaleye maruz kalan insanın özgürlüğü ile alakalı ciddi bir problem vardır. Çünkü müzakere imkanına sahip olmaksızın başkalarının kararının belirleyiciliği hakimdir hayatına. Liberal etiğin önceliklerinden bahsettik: bireye müdahale edilmemesi. Genel manada bakacak olursak, seküler etiğin eleştirileri bireyin özerkliği ve özgürlüğü konularında yoğunlaşır. Müslümanlarsa bunların yanı sıra uhrevi ve metafizik boyutu da dikkate alan eleştiriler ortaya koymalılar.

Müslüman ilahiyatçıların biyoteknoloji ve endüstrileşen tıp karşısındaki tavırlarını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Müslüman ilahiyatçıların görüşleri diye niteleyebileceğimiz bir külliyat olduğunu söyleyemeyiz. Belli konularla ilgili fetvalar var. Bazen de bu fetvaları eleştirenlere verilen cevaplar. Bu söylediklerim sadece Türkiye için geçerli değil. Bir kaç uluslararası sempozyum yapıldı konuyla ilgili. Bazıları hayati konular olarak kabul edilen organ nakli ve tüp bebeğin caiz olduğunu tekrar tekrar vurgulamak amacına matuftu sanki. Bu sempozyumlardan birinde sunulan bir tebliğ İslami biyoetiğin fetva düzeyini aşması gerektiğine dikkat çekiyordu. Bence de yapılması gereken bu. Müslümanlar tıp teknolojisi, endüstrileşen tıp, biyogenetiğin vadettiği gelecek ve ahlak arasında nasıl bir terkip kuracakları üzerinde kafa yormalılar. Bu da meselelere daha geniş ve derin bir bakış açısını gerektirir.

Meselelere sadece fetva ölçeğinde bakma durumunu aşmak için hangi meseleler gündeme alınmalı?

Daha geniş ve derin derken mesela, sadece örnek vaka üzerinden bireysel bakışın yeterli olmayacağını kastediyorum. Müslümanların ortaya koyacağı biyoetik prensiplerin varlık, ontoloji, metafizik ve uhrevi bir seviyeden ortaya konulması kaçınılmazdır. Bir uygulama sadece bu dünyadaki sonuçları bakımından değil, insanın yönü ahirete dönük bir varlık olması da dikkate alınarak değerlendirilmelidir. Yirmi birinci yüzyılda insanlık, Müslümanların bu seviyeden söyleyecekleri sözlere muhtaçtır.

Kaynak : GıdaHareketi – 30 Ocak 2012

Related posts:

1. Greenpeace :”Biyoteknoloji şirketlerinden GDO masalları”
2. Açlık grevinden yeni çıkan Fransız Çiftçi André ve eşi Josiane Bouchut ile söyleşi
3. Söyleşi: “Latin Amerika’da neo-liberalizme karşı direniş hareketleri”

Yönetmeliğin dava konusu edilen 6. maddesinde, eski Yönetmeliğin ilk halinde yasaklar kapsamında yer alan insan ve hayvan tedavisinde kullanılan antibiyotiklere karşı direnç genleri içeren GDO ve ürünlerinin ithalatına ve piyasaya sunulmasına izin verilmiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 2011/503 E. ve 29.09.2011 tarihli kararı ile söz konusu hükme ilişkin yürütmeyi durdurma kararı vermiştir.

Karar gerekçesinde özetle;

Bazı bilimsel çalışmalarda insan ve hayvan tedavisinde kullanılan antibiyotiklere karşı direnç genleri içeren GDO ve ürünlerinin kullanılmasının orta ve uzun vadede insan ve hayvan tedavisinde kullanılan antibiyotiklere karşı direnç geliştirebileceğinin tespit edildiği, konu ile ilgili çalışmaların halen sürdüğü,

GDO Yönetmeliğinin 26.10.2009 tarihinde yayımlanan eski şeklinde insan ve hayvan tedavisinde kullanılan antibiyotiklere karşı direnç genleri içeren GDO ve ürünlerinin ithalatına ve piyasaya sunulmasının yasaklanmış olduğu, Biyogüvenlik Kanunu tasarısının da bu yönde bir yasak içerdiği, izleyen süreçte ise insan sağlığını korumaya dönük tüm bu sınırlayıcı düzenlemelerin kaldırıldığı,

Oysa ülkemizce onaylanan Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesinde ve dava konusu yönetmeliği hazırlanırken esas alınan Biyogüvenlik Kartagena Protokolünde insan, hayvan ve çevre sağlığının, biyoçeşitliliğin ve gıda güvenliğinin söz konusu olduğu durumlarda taraf devletlerin konuya ‘ihtiyatlılık ilkesi’ çerçevesinde yaklaşmaları gerektiği, bu gerekliliğin aynı zamanda Anayasa’nın 56. maddesinden kaynaklanan bir yükümlülük olduğu vurgulanmıştır.

Bu esaslar çerçevesinde insan ve hayvan tedavisinde kullanılan antibiyotiklere karşı direnç genleri içeren GDO ve ürünlerinin orta ve uzun vadedeki zararlı etkilerine işaret eden bilimsel çalışmalar mevcutken, bu tür ürünlerin ülkemize girişine izin veren bir düzenlemenin hukuka uygunluk taşımadığı kararda ifade edilmiştir.

Yargı kararı uyarınca Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının ve GDO’lu ürünlere izin vermekle görevli Biyogüvenlik Kurulunun antibiyotiklere karşı direnç geni içeren GDO ve ürünlerinin ithalatını ve ihracatını durdurması gerekmektedir.

Related posts:

1. GDO yönetmeliğinden öyle bir madde çıkarıldı ki
2. Danıştay GDO’da kararsız
3. Danıştay, GDO Yönetmeliği İle Getirilen Serbestiye Dur Dedi

İngiliz ve Kanadalı bilim adamları, Microbial Ecology in Health and Disease isimli bilimsel dergide yayınladıkları makalede, GDO’lu gıda ve yemlerin kanıtlanmış zararlarını ortaya koydular. Makaleye göre GDO’ların bilimsel deneylerle kanıtlanmış 12 zararı şunlar:

ERKEN ÖLÜM

1. 2005 ve 2006 yılları arasında, Rusya Bilimler Akademisi’nden bilim adamları Genetiği Değiştirilmiş (GD) soya ile fareleri beslediler. Bu fareler, aşırı derecede küçük yavrular doğurdu. Yavruların yarısından fazlası 3 hafta içinde öldü. Sonuçlar bilimsel dergi ve konferanslar olmak üzere yedi ayrı yerde yayımlandı.

ALERJİ

2. 2004 ve 2005 yılları arasında, Hindistan’ın Madya Pradeş bölgesinde GDO’lu pamuğa mâruz kalan yüzlerce tarım işçisi ve pamuk üreticisi, Madya Pradeş, Hindistan, pamuk işleyicileri ciddi alerjik rahatsızlıklar yaşadı. Vaka incelemesi ve sonuçları Science and Society isimli dergide 2006’da yayımlandı.

GDO’LU ÜRÜN YİYEN KOYUNLAR ÖLDÜ

3. 2005 ve 2006 yılları arasında, Hindistan’ın Andra Pradeş şehrindeki Warangal bölgesinde, dört ayrı köyde GDO’lu pamuk hasat artıklarını yiyen binlerce koyun öldü. Vaka incelemesi ve sonuçları Science and Society isimli dergide 2006’da yayımlandı.

AKCİĞERDE İLTİHAP

4. 2005 yılında, Canberra, Avustralya’daki Commonwealth Scientific and Industrial Research Organization‘daki bilim adamları, normalde zararsız bir protein içeren bir transgenik fasulyeyi farelerde test ettiler. GDO’lu fasulye, farelerin akciğerlerinde iltihaplanmaya neden olmuş ve fasulyenin içine dahil edilen yabancı proteinin, diğer besinlerdeki proteinlere karşı da hassasiyeti kışkırttığı ortaya çıktı. Deney sonuçları 2005 ve 2006’da iki ayrı bilimsel dergide yayımlandı.

AKCİĞER VE TESTİSLER DE SORUN

4. 2005 yılında, Canberra, Avustralya’daki Commonwealth Scientific and Industrial Research Organization‘daki bilim adamları, normalde zararsız bir protein içeren bir

AKCİĞER, PANKREAS VE TESTİSLER DE SORUN

5. İtalya’daki Urbino, Perugia ve Pavia Üniversitelerindeki bilim adamları, 2002′den 2005′e kadar yayınladıkları raporlarda GDO’lu soyalarla beslenen genç farelerin pankreas, akciğer ve testis hücrelerinin etkilendiğini ortaya koydular. Sonuçlar dört ayrı bilimsel dergide yayımlandı.

5 KÖYLÜ ÖLDÜ BİRÇOĞU DA HASTA

6. 2003 yılında, Filipinlerin güneyindeki köylüler, Monsanto’nun GDO’lu ve hibrit mısırları çiçeklenmesiyle, gizemli hastalıklara yakalandılar. Köylülerin kanlarında bu ürüne karşı koyan antikorlar tespit edildi. Nedeni belirsiz en az beş ölüm vakası yaşandı. Bazılarının hastalıkları hâlen devam etmektedir. Vaka incelemesi ve sonuçları Science and Society isimli dergide 2006’da yayımlandı.

BÖBREK VE KANDA ANOMALLİKLER

7. 2004 yılında Monsanto’nun gizli araştırma dosyası, GDO’lu mısırlarla beslenen sıçanlarda ciddi böbrek ve kan anormallikleri olduğunu gösterdi. Ayrıntılı bilgiler www.gmwatch.org adresinde yayımlandı.

İNEKLER ÖLDÜ

8. 2001 ve 2002 yılları arasında, Almanya’nın Hesse bölgesinde GDO’lu mısır yedirilen bir düzine inek öldü. Ayrıca ineklerde pek çok hastalığa sebep oldu ve hasta hayvanlar kesilerek telef edildi. Vaka incelemesi ve sonuçları Science and Society isimli dergide 2004’te yayımlandı.

ORGAN YETMEZLİĞİ GÖRÜLDÜ

9. 1998 yılında, İskoçya’da Arpad Pusztai ve arkadaşları GDO’lu patatesle beslenen farelerin tüm organ sistemlerinde hasar meydana geldiğini tespit ettiler. Sonuçlar 2003 yılında İskoçya’da, uluslararası bilimsel bir dergide yayımlandı.

BARSAKLARDA SORUN

10. Aynı sene (1998) Mısır’daki bilim adamları benzer etkileri GDO’lu patatesle beslenen farelerin barsaklarında da buldular. Sonuçlar 1998’de Nat Toxins isimli bilimsel dergide yayımlandı.

MİDELERDE DELİK

11. ABD Gıda ve İlaç Kurumu’nun (FDA) 1990′ların başına tarihlendirilen verilerinde, GDO’lu domatesle beslenen farelerin midelerinde küçük delikler açıldığını ortaya koymaktadır.

TAVUKLARI ÖLDÜRDÜ

12. 2002 yılında, Aventis firması’nın (daha sonra Bayer CropScience) İngiliz karar mercilerine gönderdiği veriler, GDO’lu mısırla beslenen tavukların ölme ihtimalinin diğerlerine göre iki kat daha fazla olduğunu gösteriyor. Bilgiler, Science and Society isimli dergide 2004’te yayımlandı.

Kaynak : GıdAHareketi – 23 Ocak 2012

Related posts:

1. TEKEL’in özelleştirmesi, TEKEL çalışanlarının yararına olmadığı gibi tütün üreticilerinin de yararına değil…
2. Somali’de Yoksullar, Emperyalizm ve Açlığa Yatırım/Stefo Benlisoy
3. Küresel yedek emek ordusu ve yeni emperyalizm/John Bellamy Foster

Bu nedenle en son Biyogüvenlik Kurulu’nun 13 GDO’lu mısırın ithaline izin vermesiyle alevlenen tartıçmalardan sonra konuyu ‘GDO’ya Hayır Platformu’na sorduk. Platform adına Olcay Bingöl, GDO hakkında merak edilenleri yanıtladı.

»Biyogüvenlik Kurulu 13 GDO’lu Mısır’ın ithaline onay verdi. İthalat talebi kimden geldi. İthalata verilen onay ne anlama geliyor?

Türkiye Yem Sanayicileri Birliği Derneği İktisadi İşletmesi, Beyaz Et Sanayicileri ve Damızlıkçılar Birliği Derneği İktisadi İşletmesi ile Yumurta Üreticileri Merkez Birliği’nin başvurusu üzerine Biyogüvenlik Kurulu, GDO’lu 13 mısır çeşidine yem amaçlı kullanılmak üzere izin verdiğini açıkladı.

Bu kararı okuduğumuzda dikkat çeken noktaları sırasıyla görüyoruz. Öncelikle, dikkatimizi çeken, başvurunun yem sanayicileri, hayvan yetiştiricileri ve yumurta üreticilerini temsil eden derneklerin iktisadi işletmeleri tarafından yapılmış olması. Bu GDO’lu yemleri kullanacak şirketleri halkın gözünden gizleme, tercih ve izleme olanağımızın elimizden alınması demek oluyor. Et, süt, yoğurt, peynir, yumurta gibi hayvansal ürünler ile bu ürünlerin içeriğini oluşturduğu binlerce gıda maddesi şüphe duyduğumuz ürünler haline geliyor. Tabii bir de işin GDO’lu yem kullanmayan üretici tarafı var. Hangi bilgi bu üreticinin ürünüyle, kullanan üreticinin ürününü birbirinden ayırmamızı sağlayacak? Zira hayvansal ürünler söz konusu olduğunda etiket zorunluluğu yok.

‘BAKAN KENDİ KENDİNİ TEKZİP ETTİ’

»GDO sadece hayvanları mı etkiliyor? Böyle bir söylenti de var?

Bakan Mehdi Eker, bir gazeteye verdiği röportajda önce, “Zarar verirse hayvana verir, buradan besine asla geçmez. İnsana zarar vermez”’ diye bir açıklama yaptıktan sonra, bu açıklamasını tekzip etti ve “ben öyle bir şey söylemedim” diyerek asıl itirafını böylece yaptı açıkçası. Bu tekzibiyle,GDO’nun insana da zarar verdiği bilgisine kendisinin de sahip olduğu inancındayım. Zaten bağımsız biliminsanları tarafından yapılmış araştırmalar ortada; şirketlerin kontrolünde, denetiminde ve güdümünde yaptırılan onlarca ‘şirket yanlısı’ araştırmalar ve bunların nedenleri de ortada. Bağımsız biliminsanları, yaptıkları araştırmalarda ve bizim için daha da önemlisi, Biyogüvenlik Kurulu tarafından bilimsel komitelere hazırlattırılan Sosyo-Ekonomik Değerlendirme Raporlarında GDO’ların sindirim sisteminde sindirilemediği ve hücrelere kadar taşınabildiği, marketlerden alınan süt örneklerinde GDO’lu yemlere ait DNA’ya rastlanıldığı, pastörizasyon işleminin dahi bu DNA’yı yok edemediği açık bir şekilde belirtiliyor, GDO’ların sağlık riski yaratabileceği kabul ediliyor. Daha söylenebilecek ne var? Siz GDO içerdiğini bildiğiniz bir sütü içer misiniz? Çocuğunuza içirir misiniz?

TARIM POLİTİKALARI DA SEKTEYE UĞRUYOR

»GDO’ya ithal onayı kısa sürede ve uzun sürede bizi nasıl etkileyecek?

‘Etkileme’ söz konusu olduğunda sadece sağlık açısından bakmamak gerekiyor. Zira ana sorularımızdan biri, ‘yem ürünlerini neden ithal ediyoruz?’ olmalı. Diğer sorular onu izlemeli: “Hayvanların yemini ülkemizden sağlayacak politikaları neden uygulayamıyoruz? Meralarımızı neden ıslah etmiyoruz? Özgür mera hayvancılığını uygulamayı neden başaramıyoruz?”

GDO’lu ürünler hem tarımsal sistemlerimizi, kendine yetebilirliğimizi hem de sağlığımızı olumsuz etkiliyor. Hayvan yetiştiriciliğiyle bitkisel üretimin birlikteliğini sağlayacak politikaları tarımsal üretimimizin kendine yeter, insan ve hayvan sağlığını korur şekilde yapılmasından sorumlu Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı neden uygulamıyor?

»GDO’lu ürün ilk olarak nerede, nasıl ortaya çıktı?

GDO’nun tarihine biraz göz atacak olursak, önce Çin’i görüyoruz. Çin, 1988’de, genetiğiyle oynanmış tarımsal üretimi ticari olarak yapan ilk ülke olmuştu. Ürettiği ürün ise tütün mozaik virüsüne dayanıklı genetiğiyle oynanmış tütündü. ABD’de ilk GDO’lu ürün 1994′te piyasaya sürüldü. Fakat 1990‘ların sonuna doğru durum biraz daha karışık bir hal aldı. GDO’lu ürünlerin yayılımı sırasında çok büyük hatalar yapıldı ve dünyanın her yerinde GDO’lu tarımsal ürün ve gıdaya karşı mücadele başladı.

‘BİYOÇEŞİTLİLİK YOK OLUYOR’

»Bakan Mehdi Eker dünyadaki uygulamaları liberal olarak nitelendirdi. GDO açısından dünyada durum nedir?

90’ların sonunda 6 ülkede 1,7 milyon hektar olan ekim alanı, günümüzde 29 ülkede 148 milyon hektara genişledi. GDO’lu ürünlerin ekim alanlarının yüzde 84?ü ABD, Kanada, Brezilya ve Arjantin’de. Bunlara Paraguay, Güney Afrika, Pakistan, Hindistan ve Çin de dahil. Bu ülkelerdeki tarımsal biyoçeşitliliğe baktığımızda ise ciddi oranda bir azalma, hatta yok olmaya varan kayıplarla karşılaşıyoruz. Çiftçilerin bağımsızlığını, tohumun egemenliğini kaybetmesi de cabası.

YASA ÇIKINCA GDO OLMAYACAKTI

»GDO meselesinin Türkiye ayağı nasıl gelişti?

GDO’lu ürünler Türkiye’de ilk olarak 1998′de gündeme geldi. Türkiye, o dönemde soya ve mısır ithalatını, bu ürünleri GDO’lu tohumla yetiştiren Kanada, Meksika ve Arjantin’den yapıyordu. 2003′te Arjantin’den Türkiye’ye soya taşıyan bir gemi, Brezilya açıklarında Greenpeace tarafından durdurulmuş, gemideki ürünler analiz edilmiş ve hiç şaşırtıcı olmayan bir şekilde ürünler GDO’lu çıkmıştı.

Bu olaydan altı yıl sonra, 26 Ekim 2009′da ilk GDO yönetmeliği yürürlüğe girdi. Ama ülkenin bir Biyogüvenlik Yasası olmadan! O dönemde, GDO yönetmeliğiyle beraber Türkiye’ye artık bir gram dahi GDO’lu ürün girmeyeceği ısrarla vurgulandı. Ama ilerleyen süreçte ne yazık ki tam tersi gerçekleşti! Ülkemize bir gram GDO girmemesi için çıkarıldığı söylenen mevzuat çerçevesinde toplam 32 GDO’lu genin girişine izin verildi.

BU NASIL MUHAFAZAKÂRLIK?

»GDO’ya Hayır Platformu bu süreçte nasıl tavır aldı?

Biyogüvenlik Yasası, GDO’ya Hayır Platformu’nun yıllarca süren mücadelesi, baskısı ve ısrarları sonucu Meclis tarafından kabul edilerek, 26 Mart 2010 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı. Mart ayında yasa kabul edilmesine karşın, 26 Eylül 2010’da ancak yürürlüğe girdi. Bu süreç içinde GDO üretimine dayalı hammadde kullanan pek çok şirketin ürünleri halk tarafından tüketildi. Biyogüvenlik Yasası ile GDO içeren gıdalarda bu oran binde dokuzun üzerindeyse etiketlenme şartı konulmuştu. Ancak şirketler bu standarda dahi uymadı. Bu standardı denetleyecek idari mekanizmalar hükümet tarafından oluşturulmadı.

Mevcut uygulamalar mı Tarım Bakanı Mehdi Eker’in kendini ve hükümeti muhafazakâr bulmasındaki sebep? Yineliyorum, ülkemizin GDO’lara değil, kendine yeterliliği hedefleyen bilinçli tarım politikasına ihtiyacı var.

Kaynak:birgün-19 ocak 2012

Related posts:

1. Genetiği değiştirilmiş ürünlere vize yolda
2. Genetiği Değiştirilmiş Bitkiler Geliyor
3. Genetiği değiştirilmiş ürünler kısırlaştırıyor

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehdi Eker, Türkiye’de 7’den 70’e her kesimin günlük olarak tükettiği sütlere ilişkin çarpıcı bir itirafta bulundu.

Eker, piyasadaki sütlerde karaciğer kanseri, sarılık ve siroza yakalanma riskini artıran antibiyotik kalıntısı ve aflatoksin M1 olduğu iddialarını doğrulayarak, “Bakanlığımızca yürütülen kontrol ve denetimlerde sütlerde antibiyotik kalıntısına ve aflatoksin M1’e rastlanabilmekte olup bunlarla ilgili gerekli yasal işlem yapılmaktadır” yanıtını verdi. Eker, mevzuata uygunsuz faaliyet gösteren işletmelerin isimlerinin ifşa edileceğini kaydederken, “her eve bir gıda denetçisi” projesini hayata geçireceklerini belirtti.

MHP ve CHP’li milletvekilleri, piyasada satılan sütlerde karaciğer kanserine, sarılık ve siroza yol açan zararlı maddelerin olduğu iddialarını TBMM’ye taşıdı.

Kodekse aykırı

Eker’e, “Piyasada satılan çoğu firmalara ait sütlerde antibiyotik bulgusuna, bazı ürünlerde de aflatoksin M1’e rastlandığı ve bu maddenin karaciğer kanseri, sarılık ve siroza yakalanma ihtimalini artırdığı doğru mudur” sorusu yöneltildi. Eker ise 12 Aralık 2012’de TBMM’ye gönderdiği resmi yazıda, itiraf niteliğinde ifadeler kullanarak, “Gıda kodeksine aykırılık hususu içermektedir. Bakanlığımızca yürütülen kontrol ve denetimlerde sütlerde antibiyotik kalıntısına ve aflatoksin M1’e rastlanabilmektedir” dedi.

İfşa edilecek

Eker, sağlıksız üretim yapan işletmelere yaptırımlar arasında isimlerinin kamuoyuna açıklanmasının da bulunduğunu belirtirken, “Mevzuata uygunsuz faaliyet gösteren işletmeler açıklanacak, ayrıca mevzuata uygun faaliyet gösteren firmaların belli kriterler çerçevesinde kamuoyu ile paylaşımı sağlanmaktadır. Böylelikle sadece uygunsuz işletmelerin ifşası değil, iyi olan işletmeleri ödüllendirerek yönlendirme anlayışı ile çalışmalar devam ediyor” dedi.

İşletmelere ceza verildi

Öte yandan Eker, bakanlığın kurduğu ALO GIDA 174 hattına 2011 sonu itibarıyla 551.630 şikayet geldiğini, bu aramalardan 86.237’sinin kayda alındığını ve 82.817’sinin sonuçlandırıldığını vurguladı. Eker, “Denetim yapılan başvuruların yüzde 17’si için cezai işlem uygulanmıştır. Uygulanan cezai işlemlerin yüzde 70’i idari para cezası, yüzde 24’ü üretim/faaliyetten men ve yüzde 6’ı ise suç duyurusu şeklinde gerçekleşmiştir” dedi. Eker, verilen idari para cezalarının 1000 TL’den 10 bin TL’ye kadar uzandığını belirtti.

GDO denetimi artırıldı

Eker, Türkiye’de hali hazırda 65 özel ve 41 de kamu olmak üzere toplam 107 gıda kontrol laboratuvarı bulunduğunu, denetimlerin yetkilendirilmiş uzman laboratuvar personeli tarafından yürütüldüğünü kaydetti. Eker son 2 yılda 693 bin denetim yapıldığını kaydetti.

Eker, GDO ve mikrobiyoloji birimlerinin faaliyete geçirilerek bu kapsamdaki analizlere öncelik verdiklerini kaydederek, “Ülkemizde her türlü gıda ve yemlerde tarama, izolasyon ve miktar olarak GDO analizi yapabilen laboratuvar sayısı son 2 yılda 3’ten 22’ye çıkarılmıştır” dedi.

Her eve denetçi

Sağlıksız üretimlerin engellenmesi ve denetimlerin artırılması konusunda da Eker, şunları kaydetti: “Denetimin ve denetçinin izlenebileceği interaktif mobil denetim projesi hazırlandı. Tam teçhizatlı gezici denetim araçları ile görsel medya imkânları (kamu spotu) kullanılmaya başlandı. ‘Her eve bir gıda denetçisi’ sloganıyla öğrenci ve ailelerine yönelik ‘genç gıda denetçileri’ gibi projeler hazırlandı.”

Kaynak:cumhuriyet-17 ocak 2012

Related posts:

1. TÜKODER : “Bakanlık kansorejen süt markalarını açıklasın”
2. Zirai mücadele ilaçlarındaki kısırlık riski!
3. Sütte antibiyotik gerçeği…/ Ali Ekber Yıldırım

Genetik yapısı değiştirilmiş organizmalarla (GDO) ilgili olarak ABD’nin dünyaya dayatmasının, her zamanki gibi çok insancıl (!) sebepleri olduğu muhakkak. Kimilerinin devrim olarak kabul ettiği GDO tarzı tarımın, dünyada açlık meselesinin çözülmesine katkı sağlayacağı söylenmekte. Tam da İstanbul’da, İSEDAK (İslam İşbirliği Teşkilatı Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi) toplantısında taze veriler elimize ulaşmıştı bu konuda. Son ekonomik krizin de 100 bin civarı katkı yapmasıyla, açlık problemiyle yüz yüze yaşamaya çalışan insan sayısının 1 milyarın üzerine çıktığı bildiriliyordu.

GDO teknolojisinin kullanım istatistiğine bir göz gezdirecek olursak, 1996’da 6 ülkede 1.7 milyon hektarlık alanda GDO ile tarım yapılırken, 2005’te 21 ülkede 90 milyon hektarlık tarım alanında GDO ile üretim yapıldığı görülmekte (Kaynak – ISAAA). 10 yılda GDO’lu üretimde 53 kat artış olmasına rağmen öne sürülen tezin aksine, dünyada açlıkla boğuşan insan sayısının hızla artmakta olduğundan bahsediyoruz kısacası.

Demokrasinin bedeli:Petrol ve buğday

Amerika’nın gerçeklerle uyuşmayan tezlerine tek örnek bu değil elbette. Geçenlerde yine kanımızı donduracak bir rakam geldi ABD kontrolünden yeni çıkan Irak’tan. Her ay onlarca çocuğun 400 dolara, organ ticareti ve cinsel istismar dahil türlü amaçlarla satıldığı Irak’ta, temel meselelerden birinin açlık olduğu söyleniyordu. Binlerce yıl önce buğday tarımının doğduğu yer olan Irak’ta, bugün açlıktan bahsediyoruz. ABD’nin de Irak’a girerken taahhüt ettiği, tokluk değildi zaten, demokrasiydi! Bir türlü gelmeyen demokrasinin bedeline gelince… ABD merkezli ‘Adil Dış Politika’ kuruluşu, Ekim 2006’da 1 milyon 213 bin 716 sivil ölüm saptadı Irak’ta. Bütün bunlar, küçük bir yanılsamanın sonuçlarıydı. Zira ABD, nükleer silah var diye girdiği topraklarda, silah dışında petrol (ABD’nin şah damarından akan kan) ve işkenceci Amerikan askerlerinin görüntüleriyle basına yansımış Ebu Gureyb’de, yüzlerce yılda geliştirilmiş buğday tohumu çeşitlerinin yer aldığı bir tohum bankası buldu. Petrol ve buğday tohumu! Tohum bankasında bulunan tonlarca buğday tohumunun akıbetiyle ilgili olarak, kimisi komplo teorisi kıvamında pek çok şey söylenmekte. Klasik emperyalizmle anlaşılamayacak ABD gerçeğini eski ABD Dışişleri Bakanı ve Nobel Barış Ödülü sahibi (!) Henry Kissinger’ın ‘Ulusları ve insanları kontrol altında tutmanın yolu, petrolü ve yiyeceği kontrol altında tutmaktır” düşüncesini temel alarak inceleyelim. Acaba buğday, jeostratejik açıdan en az petrol kadar ve hatta petrolden daha değerli bir varlık olabilir mi? Bu sorunun cevabına ulaşmak için İkinci Dünya Savaşı ve özellikle Soğuk Savaş sonrası ABD gerçeğini anlamalıyız.

Dünya nüfusunun yalnızca yüzde 5’ini barındırırken, dünyanın tüm zenginliklerinin üçte birine sahip ABD:

Dünyanın dört bir yanından gelen beyin göçünün bir numaralı adresi. (2001’de Amerikan üniversitelerindeki mühendislik fakültelerinde, öğretim görevlilerinin yüzde 34’ü yabancıydı.

Araştırma-geliştirmeye devasa paralar harcamakta (dünyada bu alana ayrılan paranın üçte birinden daha fazlası).

Toplam sanayi üretimi içinde, yüksek teknolojik sanayinin büyük ağırlığı dikkat çekici (2001’de yüzde 21, aynı yıl Almanya’da yüzde 10.7).

Dünyada yapılan askeri harcamaların, tek başına yarısına denk gelen bir askeri bütçeye sahip. Nükleer gücünün yanı sıra havada ve karada sahip olduğu istisnai lojistik olanaklar, gözlem ve haberleşme uydularının avantajlarıyla, uzaklardan gerçek zamanlı savaşlar yürütebilecek tek ülke.

Para birimi Amerikan Doları, dünya döviz rezervlerinin yüzde 68’ini karşılamakta. Ticaret hacmi uluslararası ticaret hacminin yüzde 15’ine denk gelmesine rağmen, uluslararası ticaretin yarısında fatura birimi dolar olarak geçmekte. Büyük miktarda kamu ve özel sektör borç stokunu kendi parasıyla borçlanarak finanse etmekte.

Enformasyon ve iletişim teknolojilerinde öncü ülke. Dünyada yazılım sanayiinin yüzde 51’ini, bilişim hizmetlerinin yüzde 41’ini elinde tutmakta. Dünyada en büyük 10 bilişim donanımı firmasının 8’i, ABD menşeli.

Küreselleşen ekonomik sistem içinde ekonomik güç, sayıları birkaç yüzü geçmeyen büyük şirketlerin kontrolünde ya da gizli tekelinde. İlk 100’e giren şirketlerin cirolarının yüzde 37’si, ABD menşeli firmalara ait. ABD, çokuluslu büyük şirketlerin vazgeçilmezi serbest ticaret ilkesini işine geldiği gibi bir baskı aracı olarak kullanmakta.

Tüm dünyada geçerli İngilizcesinin de katkısıyla, dev medya şirketleri (en büyük 10 medya devinin 8’i ABD menşeli), interneti (tamamen kamuya ait ya da özel ABD şirketlerinin kontrolü altında) ve Hollywood sinemasıyla kitle kültürünün nimetlerinden sonuna kadar faydalanmakta (Kaynak: Amerikan İmparatorluğu Atlası, Gerard Dorel). GDO meselesini, yukarıda kabaca özetlediğimiz maddeler ışığında ele alalım. Dev şirketlerden bahsetmiştik. GDO konusunda öncü olan Amerikan ‘Monsanto’ firması, 1998’de bir dizi tohum üreticisini, Dekalb’ı, dünyanın en büyük tahıl üreticisi Cargill’in tohum branşını, Unilever’in pamuk üzerine uzmanlaşmış branşını ve bir başka Amerikan şirketi Delta ve Pine’ı satın alarak devleşti.

ABD’nin araştırma-geliştirmeye ayırdığı bütçenin büyüklüğünden bahsettik. Monsanto, yarının GDO’larını geliştirmek için dünyanın dört bir yanına yayılmış 14 laboratuvarda büyük miktarda paralar harcamakta.

Fiili işgale ne hacet…

Firmaların tekel olmasından ve ABD’nin işine geldiği zaman serbest piyasa ekonomisini dayatmasından da bahsettik. GDO’ların yayılması ve mevcut tohum depolarının ele geçirilmesi, Amerikan firmalarının bu alanda tekel olmasıyla beraber stratejik bir güç sağlayacaktır (Kissenger’ı anımsayın!). Çünkü insanı kontrol etmek demek, her şeyden önce nüfusu kontrol etmek anlamına geliyor. Yani gizli bir kısırlaştırmadan söz edebiliriz. Ya da kitlesel hastalıklara yol açabilecek, insanların genetik benzerliklerine göre bağışıklık sistemlerinin tekel haline gelmiş inorganik gıdalar yoluyla zayıflatılması komplo teorisi değil, geleceğimizin gerçekleridir. Bu aynı zamanda Amerika’nın kitle kültürüne de uygun bir durum. Herkesin aynı yarışma programlarını izlediği, aynı şeyleri giydiği, aynı şeyleri yediği ve nihayetinde aynı şekilde hasta olduğu dünya, ABD için ideal. Aynı şekilde hasta olanların aynı ilaçları kullanması da kaçınılmaz! Bugün Amerika, GDO konusunda Çin’i, pamuk dışındaki diğer ürünlerde de kullanması için ikna etmeye çalışmakta. Böylece GDO pazarı, tüm Asya’yı da içine alacak şekilde büyüyecek. ABD, GDO’ların serbest dolaşım hakkını Dünya Ticaret Örgütü’ne taşıyarak, özellikle engel teşkil eden ülkelerin (Avrupa ülkeleri dahil) kınanmasını sağlamaya çalışmakta.

Kısırlaştırma politikasına komplo teorisi gözüyle bakanlar, 18. yüzyılın Avustralyası’nı anımsamalı. İngilizler tarafından, kimi kaynaklara göre 2 milyon Aborjin kıtada yaşıyorken, boş diye işgal edilip hızlı bir asimilasyon ve kısırlaştırma politikası uygulandı. Bugünün Amerikası’nın yukarıda özetlediğimiz maddelerden dolayı, özel durumlar hariç, fiili işgal yapmasına gerek yok. Sahip olduğu askeri-ekonomik güç, baş döndürücü üretim döngüsü ve kitle kültürü, yarının dünyasını sapıklığa varan fundamentalist ABD politikaları yüzünden her zamankinden daha fazla tehdit etmekte.

Kaynak :Radikal – 16 Ocak 2012

Related posts:

1. Wikileaks’e göre Mehdi Eker, Sami Güçlü’nün ayağını nasıl kaydırdı?
2. Manisa’da 7 bin poliçe sahibinin zarar gördüğü anlaşıldı
3. Wikileaks : “Sami Güçlü ABD çıkarlarına karşı direndiği için yerine Mehdi Eker getirildi”