GDO çalışmaları, bilim dünyasını ikiye böldü. Fakat en kötüsü bu değil. GDO karşıtı bilim adamlarının rüşvetle ve baskıyla susturulduğu hatta öldürüldüğü konuşuluyor

Genetiği değiştirilen tarım ürünleri konusunda en büyük sıkıntılardan biri tohumlar. Çünkü çiftçi, klasik tarımda olduğu gibi tohumunu kendisi üretemiyor. GDO’lu tarım ürünü yetiştiren çiftçilerin, her yıl yeniden tohum alması gerekiyor. Ve tohumları belli firmalar satıyor. Londra’daki ‘Doğal Sağlık İttifakı’ Başkanı Dr. Robert Verkerk, bu durumun piyasa dengeleri açısından büyük bir tehlike olduğuna dikkat çekiyor. “GDO’lu tarım ürünlerini yetiştiren Monsanto firmasının, kendi mutfaklarında bu ürünleri kullanmadığını duyduk” diyen Dr. Verkerk, şunları söylüyor: “Bu şirket, çiftçilerin haberi olmadan tarlalarından örnek alabiliyor. GDO’lu bitkilerin tohumları rüzgarla geçmiş olsa bile çiftçi hakkında tazminat davası açıyor. Çiftçi, Monsanto’nun tohumlarını kullanmadığını söylese de tarlasında GDO’lu tohumlar bulunduğu için davayı kaybedebiliyor.”
“GDO’lu ürünlere karşı çıkan bazı bilim adamlarının cinayete kurban gittiği söyleniyor, doğru mu bu?” diye soruyorum. Dr. Verkerk, cevap olarak, “Evet, bu tip ölümler olduğu ileri sürülüyor.  Hatta bazı bilim adamlarının rüşvetle veya tehditle çalışmalarını bıraktıkları da söyleniyor” diyor.
Dr. Verkerk,  bir kez daha uyarıyor: “Üzerinde ‘organik’ yazmayan et ve süt ürünlerini satın alanlar, bunların çoğunun GDO içerdiğinden emin olabilir. Sağlıklı bir hayat sürmek istiyorsanız, GDO’lu ürünleri yemeyin. Özellikle büyüme hormonuyla yetiştirilen hayvanların ürünlerden uzak durun.”

BÖBREKTe anormallik
İngiliz The Independent gazetesi, 2006’da Monsanto’nun GDO’lu mısırlarıyla beslenen farelerin kanında ve böbreklerinde anormallikler belirlendiğini yazdı. Gazete, Monsanto’nun bin 139 sayfalık gizli raporu hasıraltı ettiğini ileri sürdü. Dr. Verkerk, biyoteknoloji firmalarının denetime kapalı olduğunu belirterek, şöyle dedi: “GDO’lu tohumları kullanan çiftçiler, sadece sağlık sorunlarıyla boğuşmuyor. Hindistan’daki yüzlerce çiftçi büyük sıkıntı içinde. GDO’lu tohumlar verimli olmadığı için firmalara borçlarını ödeyemeyen, intihar edenler var. Bu tohumlarla birlikte kullanılabilecek ilaçları bile aynı firmalar üretiyor.”

“GDO’SUZ TARLA KALMAYACAK”
Gen transferi nasıl yapılır?
Herhangi bir organizmadan bir bitkiye DNA transferi, ameliyat gibi temiz ve tam ölçülere göre yapılan bir iş değildir. Sağlam temellere dayanmayan bir türlü yap-boz gibi düşünülebilir. Bu işlem sırasında vericiden gelen genler, sonuçları tam kestirilemeyen bazı yöntemlerle zorla bitkilere empoze edilir. Kullanılan metotlardan biri gen silahıdır. Seçilen genlerin DNA’larıyla kaplı çok küçük milyonlarca altın veya tungsten parçacıkları bitkilere sürekli ateşlenir.
DNA’nın başarıyla içine girdiği bitki hücrelerine, işlemin travmasını atlatabilmeleri için antibiyotik bir işaretleyici verilir. Verilen genin sürekliliğini sağlayacak bir promoter (destekleyici, Karnıbahar mozaik virüsü 35S) ilave edilir. Bu işlemden sağ çıkan hücreler klonlanarak doğaya farklı DNA profilli bir bitki olarak adımlarını atarlar.

Amerika’da ‘örümcek adamı’ andıran, yorulmayan askerler eğitildiği öne sürülüyor. Normal insanın genetiğinin değiştirildiği savunuluyor. Bu doğru mu?
Sanmıyorum. Bence büyük bölümü çok iyi eğitimden geçirildikleri için öyleler.

GDO üreten firmaların çok güçlü olduğu, aleyhte araştırmaların yayınlanmasını önleyebildikleri öne sürülüyor. Hatta bu konuda araştırma yapan bazı bilim adamlarının esrarengiz şekilde öldükleri savunuluyor. Firmalar, bu ‘Don Kişot’ları ortadan kaldırıyor olabilirler mi?
Siz bu soruyu kolaylıkla sorabilirsiniz. Ama benim cevaplamam pek o kadar kolay değil. Tabii ki, bu tip ölümlerin olduğu ileri sürülüyor.  Genetik gıdalara ilişkin çalışmalar yapan bilim adamlarının rüşvetle ya da tehditler neticesinde çalışmalarını bıraktıkları da söyleniyor. Beni bu alanda çalışmaya iten Rachel Carson’ın 1964’te yazdığı ‘Silent Spring’ (Sessiz Bahar) ve Robert van den Bosch’un 1978’de yayınlanan ‘Pesticide Conspiracy’ (Tarım İlacı İttifakı) adlı kitabı oldu. Robert, kitabının yayımından kısa bir süre önce esrarengiz biçimde öldü. Bu alanda çalışan firmalar tarafından suikasta kurban gittiğine inanıldı. Kitapta firmaların kimyasal üretimleriyle ilgili korkunç hikayeler anlatılıyor. Hala kitapçılarda mevcuttur.

Çalışmalarınız yüzünden sizi de öldürebilirler mi?
Bazı durumlarla karşı karşıya geldik. Özellikle casusluk faaliyetleriyle!

‘Tohum kimdeyse mühür onda’ dönemi geliyor sanki!
Biraz öyle tabii. Kültürel tohumlara sahip çıkılmazsa, bu tohumlara muhtaç kalınacak. Ve onlara bağımlı bir yaşam olacak. Büyük bir problem bu.
Tarımda başka yerlere bağlı olmak bir ülkenin sonu olabilir. İngiltere’de birçok organizasyon var. Organik tohumların soyunu tüketmemek ve başka yerlere bağlı olmamak için çalışıyorlar.

‘Bir kilo altınla, bir kilo organik tohumun aynı fiyata satılacağı günler yakın’ deniliyor. Bu olabilir mi?
Hükümetler ve bu şirketler, dünyayı doyurmak için GDO’lu ürünlerin büyük önem taşıdığını savunuyor. Ancak bunun açlığı gidermediğini gördük. İkisi birlikte götürülmeye çalışılabilir. Ancak bu durumda GDO’lu ürünlerin içerdiği genlerin, diğer tarlalardaki GDO’suz ürünleri etkilemesi mümkün. Öyle bir zaman gelecek ki, GDO’suz tarla kalmayacak. Bu olursa risk büyük olur.

Bunun bir adım ötesi nedir? Genetiği değiştirilmiş hayvanlar, insanlar olabilir mi? Günde üç kez yumurtlayan tavuk gibi?
Evet tabii. Bilim adamları hali hazırda GDO’lu hayvanlara bakıyorlar. Sonraki adım kesinlikle bu olacak. Genetik modifikasyon, şimdi ilaç mekanizması olarak değerlendiriliyor. Sebze ve meyvelerde yapılan deneyler henüz laboratuvar çalışmalarıyla sınırlı. Hayvanlar üzerine gen transferi deneyleri yapılıyor.

GDO’ları üreten büyük firmalara karşı dava açılabilir mi?
Bu konudaki iki örnek dava var. Amerika’daki Scheismer ve Hofmann davaları. Avrupa’da bu tür tarımın Gıda Güvenliği Ajansı tarafından onaylanmaması için büyük çabalar var. Bunu engelleyecek en büyük güç tüketiciler. Biz, sen ve ben mesela, tüketiciler olarak GDO’lu ürün istemediğimizi açıkça söylemeliyiz.
En son sevindirici olaylardan biri Avrupa Birliği (AB)’nde yasaklanan iki tohum oldu. Sadece  Monsanto tarafından üretilen ‘Mon 810’ adlı tohumların, çevreye zarar verdiği, mısır kelebeklerini tükenmekle tehdit ettiği için çevreciler ve Avrupalı tarımcıların tepkisini alıyordu. Avusturya ve Macaristan, çevreye zarar verdiği gerekçesiyle Bayer’in T25 adlı mısır tohumunu yasakladı. 25 AB ülkesinden 23’ünün çevre bakanı, bu iki ülkenin kararını onayladı. Hele Almanya’nın bu kararı kabul etmesi bizi çok sevindirdi. Tabii biyoteknoloji firmaları bu karara çok sinirlendi. Ayrıca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurulabilir. Zaten Avrupa’da ürünlerin üzerinde GDO miktarı yazılmaması suçtur.

‘Percy davası’ nedir?
Kanadalı kanola üreticisi Percy Schmeiser’in hasatından, kendisi ekmediği halde Monsanto’nun GDO’lu tohumları çıktı. Çiftçi, Monsanto tarafından mahkemeye verildi. Davayı kaybeden Schemeiser, “Siz benim tarlamı kirlettiniz, bu tohumlar benim tarlama rüzgarla geçti” dedi ve karşı dava açtı.  2008’de mahkeme Schmeiser’i haklı buldu. Mahkeme masrafları da Monsanto tarafından ödendi. Stokholm jürisi, çiftiyi tarım alanında tekelleşmeya karşı verdiği mücadele dolayısıyla ödüle layık buldu.

‘ŞEYTAN ŞİRKET’ İDDİASI
Amerika’da 1901’de kurulan Monsanto isimli şirket, 11 bin fazla GDO’lu tohum türünün patentine sahip. Adı ‘şeytan şirket’e çıkan Monsanto, 50’den fazla ülkede faaliyet gösteriyor. Tohumdan, tarım ilacına, veterinerlikten, eczacılığa kadar birçok alt şirketi bünyesinde barındırıyor.
Monsanto, dünyadaki GDO’lu mısır ve GDO’lu soya ekimin yüzde 90’ından, pamuk ekimin yüzde 60’ndan, kanola ekiminin yüzde 50’sinden fazlasına sahip. Patenti nedeniyle GDO’lu tohumlar ve ürünler üzerinde araştırma yapma ve inceleme hakkı da sadece Monsanto’ya ait. Yani başka bir kurum, kuruluş ya da bilim insanı bu tür tohumlar ve ürünler üzerinde araştırma yapamıyor. Monsanto’nun Türkiye’nin birçok  büyük ilinde temsilcisi bulunuyor.

GENETİK RULET
Dr. Robert Verkerk, Jeffrey Smith’in ‘Genetik Rulet’ ve ‘Aldanışın Tohumları’ adlı kitaplarının akedemisyenler, tarım alanında çalışanlar, kamuoyu ve hükümet yetkilileri tarafından okunmasını öneriyor. Smith, kitaplarında GDO’lu ürünler ve hayvanlar üzerine birçok bilimsel araştırmaya yer veriyor. GDO’lu bitkilerin yüksek alerji riski taşıdığını bilimsel açıklamalarla anlatılıyor. İşte kitaptan bazı satırlar:
- Süt verimini artırmak için     ineklere verilen GDO’lu yemler, hayvanların sağlığını tehdit ediyor. Meme enfeksiyonları, rahim ve sindirim sisteminde bozukluklara neden oluyor.
-  Büyüme hormonu ve- rilmiş sığırlardan elde edilen süt, kadınların ikiz doğurmalarına neden oluyor. Amerika’da ikiz doğuran kadınların oranı İngiltere’nin çok     üzerinde.
-  Almanya’da Syngenta’nın ürettiği (BT176) GDO’lu mısırla beslenen 12 sığır bilinmeyen  nedenle öldü.
-  Monsanto’nun ‘Mon863 Bt’ mısırı farelerde 90 gün kullanıldı. Farelerin kan değerlerinde, karaciğerlerinde ve böbreklerinde değişiklikler görüldü.
-  Hindistan’da pamuk tarlalarında otlayan kuzuların yüzde 25’i öldü. Tarlada çalışan işçilerde alerjiler görüldü.

PROFESÖR VAN DEN BOSCH ÖLDÜRÜLDÜ MÜ?
Prof. Robert van den Bosch, Berkeley Üniversitesi’nde entomoloji eğitimi gördü. Hawaii Üniversitesi’nin Biyolojik Kontrol ve Entermolojik Bilimler bölümlerine başkanlık yaptı. 1963’te Kaliforniya Üniversitesi’nde öğretim görevlisi ve yönetici olarak çalışmaya başladı. Birçok ülkede tarım derneklerine, hükümetlere tarım ve ilaçlama konularında danışmanlık yaptı. Ford Vakfı, Çevre Koruma Ajansı ve Dünya Gıda ve Tarım Örgütü, BM’ler gibi birçok kuruma hizmetleri oldu.
Profesör Bosch’un araştırmaları çoğu zaman, böcek zehirlerinin hiç veya çok ender kullanılması gerektiği sonucuna varıyordu. Bu da onu, sürekli haşerat ilaçları endüstrisi ve devletin konuyla ilgili departmanlarının bazen açık, bazen gizli hedefi yaptı.
“Bilim adamlarının en önemli görevlerinden biri, doğru söylemektir” diyen Bosch, meslektaşlarını hiçbir kurumun ardında olmamaları için uyarıyordu. Bosch, ‘Pesticide Conspiracy’ (Tarım İlacı İttifakı) adlı kitabını, protesto etmek ve mafyaya boyun eğmemek için yazdığını söyledi. Bosch, 1978’de her sabah olduğu gibi koşu yaparken kalp krizi geçirdi. Fakat, yakınları onun zehirlendiği iddiasından asla vazgeçmedi. Klasikler arasında yer alan kitabı, ölümünün ardından ailesi tarafından yayınlandı.
‘Biyolojik Kontrollerin Bölünüşü’ başlıklı yazısında Bosch, ilaç şirketlerinin kontrol stratejilerinin aldatıcı, sorumsuz ve tehlikeli olmasından büyük sıkıntı duyduğunu belirtiyor: “Haşerat zehiri mafyasının olduğunu ortaya çıkarmak çok zamanımı aldı. Kariyerimin başında bu mafyanın farkına varsaydım, belki korkardım ve yuvama sığınabilirdim. Ama şimdi bunu önemseyemeyecek kadar yaşlıyım. Bu yüzden geri çekilip ateşlemeye başladım. Bu tehlikeli bir oyun olabilir. Ancak ‘Bombardımancı Böcek’e ne yapılabilir ki? Sadece üzerine basılabilir.”
SON

9-12-2002-Milliyet/cadde

Related posts:

1. İklimle ilgili korkunç senaryo
2. Genç ölümleri tetikliyor
3. İNSANLIK TARiHiNiN EN KONTROLSÜZ DENEYi

NEVSAL ELEVLİ

GDO’lu ürünlerin sağlığa zararını kanıtlayan bilimsel deneylere her gün yenisi ekleniyor. GDO’lar bağışıklık sistemini etkiliyor, enfeksiyonlara ve alerjilere yol açıyor. Dr. Verkerk’e göre, erken ölüme de neden oluyor

GDO’lu ürünlerin temel sakıncası, insan sağlığına karşı olumsuz etkileri. Uzmanlara göre, GDO’ların yaratığı sağlık risklerinin başında antibiyotiklere karşı dayanıklılık oluşturmaları geliyor. GDO’lu ürünler, gıda olarak kullanıldığında insanlarda ve hayvanlarda toksik ya da alerjik etkiler oluşturuyor Genetiği deiştirilmiş genlerin, insan ve hayvan bünyesindeki mikroorganizmalarla birleşme ihtimali de bulunuyor.
GDO’lu ürünlerin oluşturduğu sağlık risklerini doğrulayan bilimsel araştırmalara her gün bir yenisi ekleniyor. Örneğin, Brezilya fındığının bir geni, aşılanan transgenik soya fasulyesi, fındığa alerjisi bulunanlarda alerjiye neden oluyor. Rowett Enstitüsü’nde çalışan Arpad Pusztaria’nın deneyleri de, GDO’larla ilgili yeni kuşkular doğurdu. Pusztaria, çalışmasında genetik yapısı değiştirilmiş patateslerin fareler için toksik olduğunu, bağışıklık sisteminde bozukluklar, viral enfeksiyonlar gibi birçok etkileri bulunduğunu ortaya çıkardı. Genetiği değiştirilmemiş patateslerle beslenen fareler gayet sağlıklıydı. Sonraki deneyler, ortaya çıkan toksikliğin gen transferi yöntemiyle ilgili olduğunu kanıtladı.
Bir başka deney, besinler yoluyla aldığımız yabancı DNA’nın hücrelerimize taşınabileceğini ortaya çıkardı. Oysa yakın zamana kadar bu DNA’ların bağırsaklarımızda sindirilebileceği düşünülüyordu. Ancak deneyler aksini kanıtladı. Yabancı DNA’lara, dalak ve karaciğer hücrelerinde rastlandı ve virüs DNA’sının fare genomuna yerleştiği kanıtlandı. Hamile farelere yedirilen virüs DNA’sının, ceninin ve yeni doğmuş yavruların hücrelerine geçtiği belirlendi.
“GEN DEĞİŞİKLİĞİNİN NASIL YAPILDIĞI MUAMMA”
“GDO’ları üreten şirketlerin gen değişikliğini nasıl yaptığını bilmiyoruz” diyen Dr. Robert Verkerk, şöyle devam ediyor: “GDO’lu tarım ürünleri konusunda yapılan çalışmalar, insanoğlunun tarih boyunca gerçekleştirdiği ‘en kontrolsüz deneyler’ olarak kabul edilmeli. Bu tür üretim yapan firmaların reklam birimlerinin yaydığı havanın tersine, alakasız cinslerin genleriyle gıda maddelerinin genetik yapısının nasıl değiştirildiği bir muamma. Ama genleri değiştirilmiş yiyecekler ve genetik yapısı değiştirilmiş yemlerle beslenen hayvanlardan üretilen gıdalar insan sağlığı ve çevre için büyük tehlike. Bu konuda mücadele eden bilim adamları ve sivil toplum kuruluşları, tehlikenin gerçek ve ne kadar büyük olduğunun farkında. Fakat devletlerin ilgili organları bu gerçeği göz ardı ediyor.”

“SİVİL TOPLUMUN YARATACAĞI BASKI EN BÜYÜK KOZUMUZ”
Dr. Verkerk’in başkanlığı yaptığı Londra’daki Doğal Sağlık İttifakı (Alliance for Natural Health) tüketicinin GDO’lu ürünleri satın almama kararlılığını artırmak için mücadele ediyor. Verkerk, sivil toplum tarafından yaratılacak politik baskının, vücudumuzun ve çevremizin GDO’lu ürünlerin istilasına uğramasına karşı en büyük koz olduğuna inanıyor. İttifak yöneticileri, Avrupa Birliği’ne üye ülkelerde yaşayanlara, kanunları hatırlatarak şu uyarıyı yapıyorlar: “Satın aldığınız yiyeceklerin GDO’lu ürün içerip içermediğini anlamak için paket üzerindeki içerik bölümünü dikkatlice okuyun ve bu tür ürün içeren gıda maddelerini satın almayın.”

“AVRUPA UYANDI TÜRKİYE DE UYANSIN”
Dr. Robert Verkerk, son zamanlarda Avrupa’da rastlanan mor domateslerin çoğunun genetik değişikliğe uğramadığını söylüyor. “Genetik değişikliğe uğramış sebzeler de yaptılar. Ama bunlar sadece şov amaçlıydı” diyen Verkerk, şu yorumu yapıyor: “Genetik müdahale, sadece renk değişikliğine yönelik de olsa, biz bunun başka zararlı sonuçlar yaratabileceğinden endişe duyuyoruz. Asıl önemli olan, Türkiye’deki ve Avrupa’daki insanların, hayvancılık alanında kullanılan yemlerdeki GDO’lu ürünlerin varlığına uyanması gereğidir. Sadece organik olarak beslendiği sertifikaya bağlanmış etin tüketilmesi gerekir. Organik beslenen ve hormonlu iğneye tabi olmamış hayvanların eti ve ürünlerinin tüketilmesi sağlık için çok önemli. Avrupa bu konuda uyandı. Türkiye de uyanmalı. Organik hayvan ürünleri tüketmelisiniz. Avrupa’da sorun yok. Ürünlerin üzerine mutlaka organik olduğu ya da olmadığı belirtiliyor.

“GDO’LAR ORTALAMA ÖMRÜ KISALTIYOR”
Doğal Sağlık İttifakı Başkanı Dr. Robert Verkerk, GDO’lu ürünlerin içerdiği yabancı genlerin, beklenmedik metobolik değişimlere uğrayabileceklerini söylüyor. Yabancı proteinlerin, vücutta toksin üretebileceklerini belirten Verkerk, GDO’ların enfeksiyona, alerjiye, kansere, sakat doğumlara ve ortalama ömrün kısalmasına yol açtığını söylüyor.

Satın aldığımız gıdaların, GDO’lu ürünler içerip içermediğini nasıl anlayabiliriz?
Avrupalıların sadece paketlerdeki etiketleri okumaları yetiyor. Çünkü bu etiketlerin üzerinde ne kadar genetik değişikliğe uğramış olduklarının gösterilmesi mecburi. Eğer oran, 0.9′un üzerindeyse mutlaka pakette belirtilmesi gerekiyor. Bunun altındaki oran, organik oluyor. Amerika’da bu kadar açık uyarılar yok.

Avrupa’da bu bilinç nasıl oluştu?
Bunun sebebi, sayıları az da olsa bir grup gazetecinin konuya çabuk uyanmalarıdır. Kamuoyu bilincini erken uyandırdılar. Amerika’da bunu yapacak bir gazeteci çıkmadı.

GDO’lu ürünlerin yol açtığı sağlık riskleri neler sizce?
Bilim adamları bu tür tarımsal ürünlerle üretilen gıda maddelerinin pek çok yan etkisinin bulunduğunu düşünüyor. Organların ağırlık kaybı, büyüme güçlüğü, üremede azalma, bağışıklık sistemindeki zayıflama, enfeksiyonların mutasyona uğraması, alerjik ve toksik reaksiyonlar, besinlerin besleyici özelliklerindeki azalma ve erken ölümlerin bunların bazılarını oluşturduğuna inanılıyor.

‘Codex Alimenterius’ nedir?
Latince ‘gıda kodu’ anlamındadır. Uluslararası gıda standartlarına verilen genel addır. Codex sistemi, dünya ticaretinin geliştirilmek, kolaylaştırılmak, tüketicinin sağlığını korumak amacıyla 1963′te Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından ortak kurulan bir komisyondur. 170 ülke Codex üyesidir. Codex tarafından belirlenen standartların yasal bir bağlayıcılığı olmamasına rağmen, önemi gün geçtikçe artıyor. Gerekli durumlarda Dünya Ticaret Organizasyonu, gıda ve gıda ürünlerini kapsayan tartışmaları karara bağlamak için Codex standartlarına başvurur. Hükümetler arası bir birimdir.
Komisyona üye her ülkenin oy hakkı vardır. Örneğin Avrupa’nın hormonlu hayvan ürünlerini almadığı için ödediği cezalar bu yüzden. Codex’in sağlığa zararlı bazı ürünleri tasdiklemesi soru işaretlerine neden oluyor. Bu yüzden insanlar kendi sağlıkları için “Hayır” demeyi öğrenmeliler. Codex yönteminin tümü sorgulanıyor. Ama şimdi konuşulan en önemli nokta risk değerlendirmesi. Biz bu konu üzerinde çalışıyoruz. Teklif edilecek yeni standartları destekleyecek önemli bilim adamlarına ve mesajımıza sıcak bakacak ülkelere ihtiyacımız var. Az doz ilaçları tercih eden ülkelerin illa büyük ilaç üreticileriyle ticari ilişkileri olması gerekmiyor. Risk değerlendirmesini anlayabilen ülkelerin, dev ilaç şirketleriyle ticari çıkarları olanlar olabileceğini gözledik. Bunların arasında gelişmekte olan ülkeler de var. Çığ etkisi yaratabilmek için bazı anahtar ülkelerle ortak çalışmalarımız var.

Neredeyse 20 yıldır pazarın en verimli süt üreten hayvanları olan Hollanda ineklerinin, genetiği değiştirilmiş olabilir mi?
Hayır, onların bu özelliği genetik olarak değiştirilmelerinden değil. Yine Monsanta firması tarafından üretilen rBGH hormonunu almalarından kaynaklanıyor. Bu bir büyüme hormonu. Bu sayede benzerlerinden yüzde 30 oranında daha fazla süt üretiyorlar.

Bu ineklerin ürettiği sütün insana zararı var mı?
Bir teoriye göre, Teksas’ta üretilen sığırlarda kullanılan büyüme hormonu, Teksas halkının obez olmasına yol açan en önemli etken. Avrupa Birliği, on yıldır hormonlu etlerin ithalini engellemeye çalışıyor. Tabii bunu halk için değil, Avrupa’daki hayvancılığın korunması için yapıyor.
Codex Alimenterius, komisyonu hayvanlarda kullanılan büyüme hormonunun zararsız olduğunu savunuyor. Avrupa Birliği, hormonlu hayvan etlerinin ithalatını yapmadığı için ABD’ye yılda 116 milyon dolar, Kanada’ya 11 milyon dolar ceza ödüyor.

GDO’lar mı, hormonlular mı daha zararlı?
Bu elmayla armutu mukayese etmek gibi. Tabii ki GDO’lu ürünler daha zararlı. Zaten bazı hormonlar genetik değişime uğradı.
Mesela sığırlarda kullanılan büyüme hormonu. Bu hormonu taşıyan sığırı yediğinizde siz de hormonu almış oluyorsunuz. Sığırlar sadece hormon iğneleri almıyor, aynı zamanda genetik değişime uğramış gıda da alıyor. Ve bu sağlığa çok zararlı

Sebzeler konusunda ne diyorsunuz?
GDO’yla üretilmiş çok az sebze var. Biyoteknoloji firmaları çok akıllıca davranıyor ve temel yiyecek maddeleri konusundaki faaliyetlerini gizliyor. Özetleyecek olursak, GDO’lu ürünler yüzünden hayat kalitemiz düştü. Çevrenin durumu giderek kötüleşiyor. Daha çok insan genç yaşta hastalanıyor.

GDO’lu tohumlar toprağı bozuyor mu?
Bunu doğrulayan direkt bir delile rastlamadım. Ancak bu tür ürünlerde sık kullanılan kimyasalların toprağa zarar vermesi, yani dolaylı bir etki yaratması mümkün.

milliyet-cadde

Related posts:

1. Bal arılarının esrarengiz ölümleri
2. Küçük Çiftçilerin Biyolojik Çeşit Krizine Dair Çözümleri
3. Kaçak kırmızı et kanseri tetikliyor

Özelleştirme kapsamındaki Tekel’in Anadolu’daki yaprak tütün işlemeleri kapatılıyor. Bu işletmelerde çalışan 12 bin devamlı kamu işçisi ya tazminatını alarak işsiz kalacak ya da geçici personel statüsüyle devlette bir süre çalışabilecek. İşçiler sosyal hakları ve aldıkları ücretle kamu kuruluşlarında çalışmak için Başbaka’na ulaşmak istedi. Başbakan “Üreteceksin… Kazanacaksın… Üretmeden vermek yok” dedi… Başbakan doğru söylüyor. Ancak hükümetin uyguladığı politikalar üretimi teşvik edecek yerde üretimin gerilemesine, yeni üretim tesisleri açılacak yerde kurulu olanların kapanmasına yol açıyor. Tütün sanayiinde yaşananlar yanlış politikaların çarpıcı göstergesi.
-2000’de 578 bin aile 234 bin hektar toprağı işliyor, 208 bin ton tütün elde ediyordu.
- 2008’de 194 bin aile 146 bin hektar toprak işledi.118 bin ton tütün elde etti.
- 2009’da aile sayısı ve toprak büyüklüğünün gerilediği, üretimim 90 bin tona düştüğü söyleniyor.
- 2000’de 100 bin ton tütün ihraç ettik. 372 milyon dolar gelir sağladık.
- 2008’de ihracat 42 bin tona, ihracat geliri 173 milyona geriledi.
- Tütün Türkiye’nin dünya pazarında rekabet avantajı olan bir tarım ürünü idi. Türkiye’de tütün üretiminde 2.5 -3 milyon insan ekmek yiyordu. Bu işten ekmek yiyenlerin sayısı 1 milyona düştü. Üretimdeki gerilemede tabii ki Tekel’in özelleştirilmesinin büyük etkisi var. Fakat özelleştirme sonu sigara pazarının tamamına hâkim olan çok uluslu firmaların kendi özel tütün türlerine dayalı karma tütünü ithal ederek kullanmaları da Türk tütününe olan talebi yok etti. Tekel’in son büyük işletmesiyle birlikte ismi de (logosu) 2008’de BAT’a satılınca, eski Tekel, “TTA” (Türkiye Tütün Mamulleri,Tuz ve Alkol İşletmeleri) olarak değiştirildi.
Tekel tütünleri Türkiye’ye yaygın 56 yaprak tütün işletmesinde işliyordu. Bu işletmelerin çoğu Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da idi. Bu bölgedeki yerleşim yerlerinde yaprak tütün işleme tesisleri önemli sayıda yerel istihdam sağlıyordu. Bunlar TTA’ya bağlı idi. İşletmelerde 12 bin devamlı kamu işcisi çalışıyordu. Tekel özelleştirildikden sonra, TTA bir süre ihracat için tütün satın aldı. Bu tütünler yaprak tütün işletmelerinde işlendi. Ama son 2 yıldır TTA tütün almıyor. Yaprak tütün işletmelerine tütün gitmiyor. İşçilerin işi yok.

Kapatmak kolay, açmak zor
Türkiye’den şimdilerde ihraç edilen tütünün yaklaşık yüzde 85’i Ege tütünü. Ege tütünü ile diğer bölgelerin tütünü ise İzmir ve çevresindeki özel sektöre ait yaprak tütün işletmelerinde işleniyor. Bu işletmelerde taşaron firmalar mevsimlik işçi çalıştırıyor. Hükümet eski Tekel’in şimdinin TTA’sının yaprak tütün işletmelerinde çalışan işçileri işten çıkarmaya karar verdi.
Bu işçilerin çoğu kıdemli ve ücretleri belli çizgiye gelmiş işciler. Büyük bölümünün emeklilik süresi dolmadı. Özelleştirilen kuruluşlar için uygulanan 654 Sayılı Kanun’un 4/c maddesine göre bu işcilerden çalışmak isteyenlere “geçici personel” statüsü öneriliyor. Geçici personel yıllık sözleşme ile 12 ayda 10 ay 500 TL dolayında bir para alabiliyor.
Sosyal Güvenlik hakları devam ediyor ama, iş, çalışma güvenliği yok. Sözleşmesi 1 yıl sonra yenilenmez ise hiçbir hakkı olmadan işsiz kalıyor. Görülüyor ki, her şeyin başı üretim. Görülüyor ki, yanlış politikalarla üretirken nasıl üretemez hale geliyoruz. Tarlaları, fabrikaları, işletmeleri artıracak yerde nasıl boş bırakıyoruz, kapatıyoruz. İşsizlere iş bulacak yerde işsiz sayısını artırmak, insanlara gelir sağlayacak yerde gelirlerini ellerinden almak için neler yapıyoruz. İşte bu da bize ders olsun. (Ama bu kaçıncı ders !)

7 Aralık Pazartesi 2009/milliyet

Related posts:

1. 40 milyon kişi işsiz kalacak
2. 750 bin işsiz bir yılı aşkın süredir iş arıyor
3. TÜİK : “5 Gençten biri işsiz”

Kurban bayramı hayvancılıkta yaşanan sorunları bir kez daha gündeme getirdi. Herkes etin, kurbanlıkların pahalı olmasından yakındı. Fakat madalyonun diğer yüzüne bakan olmadı. Yem fiyatlarının pahalı olması, besiciliğin desteklenmemesi devletin kaynakları ile hayvanların nasıl telef edildiği pek konuşulmadı. Bugün madalyonun diğer yüzüne bakacağız.
İki yıl üst üste kuraklık yaşanınca geçen yıl yem fiyatları aşırı arttı. Süt fiyatı ise düştü veya bilinçli olarak düşürüldü. Hayvancılık desteklerinde radikal değişiklikle hayvan başı ödemeye geçildi. Bu süreç, süt hayvanlarını kesime götürdü. Bugün pahalı denilen et fiyatlarındaki artışın arkasında bu gerekçeler var.
Ayrıca, besicinin, üreticinin hayvanını maliyetine hatta zaman zaman zararına satarken tüketicinin çok pahalıyla et tüketmesi, piyasada düzenleyici bir kuruluş olmamasından kaynaklandığını da hatırlatmakta yarar var.
Et ve Balık Kurumu, Süt Endüstrisi Kurumu gibi düzenleyici kuruluşların eksikliği bugün eskisinden çok daha fazla hissediliyor.
Konunun bir başka çarpıcı yönü ise hayvancılıkla ilgili kaynakların, hayvan varlığının çok yanlış kullanılması.
Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı, Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Devlet Bakanlığı arasında 2003’te imzalanan protokolle Kırsal Alanda Sosyal Destek Projesi uygulamaya konuldu.
Bu proje ile kırsal alanda yaşayan fakir kişi ve ailelere kooperatifler aracılığı ile inek ve koyun dağıtıldı.
Yanlış anlaşılmasın, koyun ve inekler bedava verilmedi. Fakir insanlar bir araya gelip kooperatif kuruyor. Devlet o kooperatif üyelerini borçlandırarak ikişer inek veya 25’er koyun veriyor. Kooperatif üyesi fakir insanlar birbirlerine kefil oluyor. Ziraat Bankası kredi açıyor. Kişiler ortalama 9 bin ile 12 bin lira borçlanıyor. İki yıl ödemesiz 5 yıl vadeli bu kredi karşılığında hayvanları alan fakir çiftçiler kendilerine bakamazken, hayvanlara en iyi şekilde bakarak para kazanacak. Hem geçimini sağlayacak hem de devlete borcunu ödeyecek. Hayvanı öldüğünde yerine yenisini koymak zorunda. Çünkü denetim elemanı geldiğinde iki inek göstermek zorunda. Tabii bunun yolunu da bulanlar var. Denetçiler köye geldiğinde inekler ahır ahır dolaştırılıyor.
Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehdi Eker’in 2010 bütçe sunuş konuşmasına göre, bugüne kadar 1600 kooperatife 1 milyar 260 milyon lira kredi verildi 170 bin aile desteklendi. Bu kapsamda 166 bin gebe düve, 317 bin damızlık koyun 5 bin 500 baş besi danası olmak üzere 488 bin hayvan dağıtıldı.
Dağıtılan bu hayvanların bir çoğu telef oldu. Bir kısmı kesime gitti. Çiftçiye en az 25 kilo süt vereceği söylenen inekler kısır çıktı. Üretici fakirlikten kurtulamadığı gibi birde devlete borçlu çıktı. Devletin 1 milyar 260 milyon lirasının büyük kısmı birilerinin cebine girdi. Sadece üretici değil, devlette zarar etti. Hayvancılıkla ilgili gelişme sağlanamadığı gibi, hayvan varlığı yanlış yere heba edildi.
Oysa bu parayla, bu hayvan varlığı ile hayvancılıkta çığır açılabilirdi.
Hakkari’de valilik yaparken “bir köy bir işletme” modelini gündeme getiren Ayhan Nasuhbeyoğlu’ nun fikri yaşama geçseydi, bu kadar kaynak boşa gitmez, hayvanlar telef olmaz ve o bölge hayvancılıkla kalkınır, orada yaşayanlar geçimini rahatlıkla sağlardı.
Devlet, bu kaynağın çok az bir bölümü ile Konya Şeker’in Yönetim Kurulu Başkanı Recep Konuk’un “dana kreşi” projesini ülke genelinde yaşama geçirse hayvancılık gelişir, kaynaklar heba olmaz ve herkes kazanırdı.
Yakın zamanda yerinde ziyaret ettiğimiz Konya Çumra’da 1000 baş hayvan kapasiteli dana kreşi, kıt kaynakların nasıl değerlendirildiğine, verimliliğin nasıl artırıldığına ve çiftçilerin nasıl para kazandığına tanık olduk.
Recep Konuk ve çalışma arkadaşları, çiftçilerin bir iki inekle para kazanamayacağını, üstelik zamanının büyük bölümünü karlı olmayan bu işe harcadıklarını düşünerek Türkiye’nin ilk ve tek dana kreşini kurmaya karar verir.
Dana kreşi normal çocuk kreşinden esinlenerek hazırlanan bir proje. Konya Çumra’da kurulan kreşte sistem şöyle işliyor. Bölgede çiftçilik yapanlar, daha çokta üç beş ineği olan çiftçiler ineklerini götürüp kreşe bırakıyor. Kreşte, veteriner ve beslenme uzmanı kontrolünde, beslenmesinden aşısına, suni tohumlamadan doğumuna kadar her hizmet veriliyor. Ortak sağımhanede sağılıyor ve sütü soğuk zincirde korunarak bakteri sayısı belli bir düzeyde tutuluyor. Süt, Konya Şeker’e ait Şeker Süt fabrikasında değerlendiriliyor. Hayvanların tümü sigortalı. Ortak yem alımı, ortak sağımhane, ileri teknoloji sayesinde maliyetler düşürülüyor. Süt kalitesi ve süt verimi artırılıyor. İneğini kreşe veren çiftçiye bakım,beslenme vs. giderleri düşüldükten sonra süt satışından elde edilen geliri ödeniyor. Kreşte kamera sistemi var. Çiftçi isterse ineğini bilgisayar üzerinden izleyebiliyor.
Çumra’da ineklerini kreşe veren çiftçilerle konuşuyoruz. Hepsi çok memnun. Para kazandıklarını ve kreşteki inek sayısını artırmak istediklerini söylüyor.
Devlet, fakirlere hayvan dağıtmak yerine her köyü bir işletme olarak görebilse veya her kooperatife bir “dana kreşi” kurabilseydi hayvancılık bugünkünden çok daha iyi yerlerde olur, sütü de eti de daha uygun fiyata tüketen bir toplum olurduk. Kaynaklar boşa gitmezdi.Ne dersiniz?

1 Aralık 2009-tarım dünyasından

Related posts:

1. Deli dana, Güney Kore’de
2. Danabank/Yavuz Donat
3. Et ithalatı yapılacak 6 ülke deli dana sabıkalı

Az ilaçla masrafını azaltıyor
Çiftçi kârlı. Daha az ilaç kullanarak masrafını azaltıyor. Daha çok ürün alarak gelirini çoğaltıyor. Yabani otları saymazsak, herkes mutlu.
Ama doğada hiçbir şey basit değil ve ot dahil hiçbir şey kolay kolay yok edilemez. Çünkü var olanı yok etmek yoktan var etmek kadar zordur.
Nasıl sivrisinekler DDT’ye, virüsler antibiyotiklere karşı bağışıklık kazandıysa yabani otlar da birkaç yıl içinde kendilerini ortadan kaldırıp meydanı GDO’lu bitkilere boş bırakmayı amaçlayan ilaçlara karşı direnç kazandı.
Artık GDO’lu bitkiler ölmüyor, yabani otlar da. Bir bilimsel araştırmaya göre, GDO’ların ticari olarak kullanıldığı son 13 yıl içinde Amerikalı çiftçilerinin yabani otları ortadan kaldırmak için kullandığı ilaç kullanımı azalmadı, arttı. Çünkü ilaca karşı doğal olarak dirençli otların cinsler çoğalmaya başladı ve diğer otlar bu ilaca karşı direnç geliştirdi.
O zaman soru: Zararlı ilaçları azaltmak için geliştirilmiş GDO’lu bitkiler zararlı ilaç kullanımını artırıyorsa onlara ne gerek var?

27 Kasım Cuma 2009/milliyet

Related posts:

1. Tarımda Bilinçsiz İlaçlama İnsan Sağlığını Tehdit Ediyor
2. Biyo-Güvenlik, genetik çılgınlık ve gıda savaşı
3. Bitki Genetik Kaynakları Toplantısına Çiftçiler Katıldı

Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar(GDO) ile ilgili tartışmanın belki de tek olumlu tarafı Türkiye’de tarımsal üretimi, kendi kendine yeterliliği bir kez daha gündeme getirmiş olması.

En son söylenecek sözü başta söylemekte ve yazmakta yarar var. Türkiye’nin GDO’lu hiçbir ürüne ihtiyacı yok.

Türkiye’nin ithal ettiği ve GDO analizine tabii tutulan ve bir bölümünün de GDO’lu olduğu kesinleşen ürünlerin tamamı bu ülkede üretilebilir.

En çok ithal edilen ve GDO’lu olma olasılığı çok yüksek olan ürünlerden soya, mısır, pamuk ve kanolayı Türkiye’de  üretmek için uygun iklim ve toprak var. Bu ürünleri üretecek sayıda ve bilinçte çiftçi de var. Eksik olan ulusal tarım politikası ve bu politikayı yönetenlerin, yönlendirenlerin tarıma bakışı.

Kendi kendine yeterliliği “palavra” olarak görenlerin, GDO’lu ürünlere, ithalata karşı yerli üretimi savunması mümkün mü?
GDO tartışmalarının arkasındaki gerçekler çok farklı. Bunu birkaç örnekle açıklamakta yarar var.

Gazetelere yansıyan haberlere göre Kanada’dan ithal edilen kırmızı mercimek de GDO’lu çıktı. İthal mercimekte GDO çıkması şaşırtıcı değil. Şaşırtıcı olan kırmızı mercimeği dünyanın öbür ucundaki Kanada’dan almak.

Türkiye’nin kırmızı mercimek üretecek toprağı mı yok?

Türkiye’nin çiftçisi mercimek ekmeyi, hasat etmeyi bilmiyor mu?

Mercimek çok ileri teknoloji ile üretiliyor da Türkiye’nin bu teknolojisi mi yok?

Daha birkaç yıl öncesine kadar, Türkiye, mercimek ithal eden değil, ihraç eden ülkeydi.

Dünyanın öbür ucunda, Kanada’da üretilen mercimek Türkiye’de üretilen mercimekten daha ucuza bu ülkeye giriyorsa iki nedeni vardır.

1- Kanada’da üretim maliyetleri çok düşük, verimlilik çok yüksek ve üretici desteklendiği için mercimeği daha ucuza Türkiye pazarına sunuyor.

2- Türkiye’de üretim maliyetleri çok yüksek, verimlilik çok düşük ve destekler yetersiz
olduğu için çiftçi ithal ürünlerle rekabet edemiyor ve mercimek ekmiyor.

Çiftçiyi mercimek ekmekten uzaklaştırırsanız dışa bağımlı olursunuz ve GDO’lu mercimek tüketmeye mahkum olursunuz.

Yeri gelmişken belirtmekte yarar var. İki yıldan beri nohut, mercimek ve fasulyeye destekleme primi veriliyor. Öyle bir prim ki, uygulama tam bir rezalet.
Ülke genelinde 2007’de etkili olan kuraklık ve ertesi yıl özellikle bakliyat ürünlerinin üretim merkezi olan Güneydoğu’da etkili olan kuraklığa önlem olarak ilk kez 2008 ürününde nohut, mercimek ve kuru fasulyeye destekleme primi ödenmesine karar verildi. Bu üç üründe de kilogram başına 10 kuruş destek verilmesi için Bakanlar Kurulu Karar aldı. Uygulama tebliği çıkarıldı. Destekleme 2009 bütçesinden yapılacaktı.

Hükümet, geçen yıl Uluslararası Para Fonu(IMF)’nun emri ile tarım bütçesinde yüzde 10 kesinti yapınca, bakliyat desteği de daha ödenmeden yüzde 10 kesinti ile 9 kuruşa düştü.
Bu yıl destek yeniden 10 kuruşa çıkarıldı. Tarım ve Köyişleri Bakanı 31 Ekim’de Şanlıurfa’yı ziyareti sırasında bakliyat desteğinin kurban bayramından önce ödeneceğini söyledi. Resmi Gazete’de 14 Kasım’da yayınlanan uygulama tebliğinde ise destekten yararlanmak için son başvuru tarihi 30 Nisan 2010 olarak açıklandı. Bayramdan önce, başvurusunu yapan çiftçilere sembolik bir ödeme yapılacak. Ödemenin büyük bölümü 2010’a kalacak. Bu anlayışla bakliyat üretimi, mercimek üretimi sürdürülebilir mi?

Diğer ürünlerde de durum pek farklı değil. En çarpıcı örnek pamuk. Türkiye, pamukta dünyanın sayılı üreticilerinden biriydi. Bugün en büyük ithalatçı oldu.

Nasıl oldu?

Yıllar önce, Amerika Tarım Bakanlığı’nın desteği ile Amerikan Pamuk Konseyi, Türkiye’nin tekstil üretim merkezi konumundaki İstanbul, İzmir, Denizli, Gaziantep, Kahramanmaraş ve Malatya’da toplantılar yaptı. Tekstil ve konfeksiyon imalatçılarının katıldığı bu toplantılarda Amerikan pamuğu tanıtıldı. Denildi ki; “pamuğunuzu bizden alırsanız 3 yıl ödemesiz 5 yıl vadeli GSM kredileri ile sizi destekleriz.” Kendi pamuk üreticisini destekleyen Amerika, Türkiye’deki pamuk alıcılarını da destekledi.

O yıllarda Türkiye’de enflasyon yüzde 70-80’lerdeydi. Pamuktaki fiyat artışı yüzde 15-20 ile sınırlı kaldı. Destekler kesildi veya zamanında ödenmedi. Pamuk çiftçisi bilinçli bir politika ile üretimden uzaklaştırıldı. Türkiye, 2007’de yaklaşık 1 milyon ton pamuk ithal etmek için 1 milyar 277 milyon dolar ödedi. Geçen yıl  krizin etkisi ile ithalat 613 bin tona düştü. Ödenen döviz 1 milyar dolar oldu. İthal edilen pamuğun yarısı Amerika’dan. Çok büyük olasılıkla GDO’lu.

Türkiye’nin fazladan 1 milyon ton pamuk üretecek potansiyeli, çiftçisi, toprağı, iklimi, teknolojisi var. Ama uygulanan, uygulatılan politikalar üretimi engelliyor. İthalatı destekliyor. Ülkeyi dışa bağımlılığa, GDO’lu ürünlere mahkum ediyor.
Pamukta olduğu gibi soya, mısır ve pirinçte de Amerikan kuruluşları her yıl Türkiye’de toplantılar yapıyor. Tanıtımını yapıyor, devlet destekli GDO’lu ürünlerini Türkiye’ye sokuyor.
Üretimi değil, ithalatı destekleyen tarım politikaları Türkiye’yi hızla dışa bağımlı hale getiriyor. Bu politika ile ülkeye giren GDO’lu ürünler insan sağlığını, gıda güvenliğini tehdit ediyor. Yerli tohum çeşitleri yok ediliyor. Dışarıdan dayatılan ürünleri, tohumları tüketmeye zorluyor. Dünyanın en önemli gen kaynaklarına sahip olan Türkiye bu avantajını hızla kaybediyor. GDO tartışmalarının arkasındaki asıl gerçek bu.

17 Kasım 2009/tarım dünyasından

Related posts:

1. Kayıt dışı satış, GDO’lu ürünlere yarıyor
2. GDO’lu ürünlere etiket koyulmalı
3. Radyasyonlu ürünlere karşı sıfır önlem

Bakanlar Kurulu’nda imzaya açılan ve birkaç bakanın henüz imzalamadığı taslak aynen kabul edilirse Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar(GDO) Türkiye’de de üretilecek.

Hükümetin 5 yıldan beri üzerinde çalıştığı ve bir türlü çıkaramadığı Ulusal Biyogüvenlik Kanun Tasarısı Taslağı, Türkiye’de GDO üretimine izin veriyor.
Bakanlar Kurulu’nda imzaya açılan ve birkaç bakanın imzasından sonra sürede Türkiye Büyük Millet Meclisi(TBMM)’nde görüşülecek olan taslak aynen kabul edilirse, Türkiye’de yasak olan GDO ve ürünlerinin üretimi belli koşulları yerine getirmek şartıyla serbest olacak.
Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehdi Eker’in çok kısa zamanda Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görüşüleceğini söylediği taslak 19 maddeden oluşuyor. 2005 yılında tartışmaya açılan taslak 83 maddeden oluştuğu için çok daha ayrıntılıydı. Geçen 4 yıllık sürede taslak bir çok kez değiştirildi. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın hazırlayıp Başbakanlığa sunduğu  19 maddelik taslağa ilk kez DÜNYA ulaştı.  Bu taslak Haziran ayında bakanlar kurulunda imzaya açıldı. Taslağın meclise getirilmesi beklenirken Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 26 Ekim 2009 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan “Gıda ve Yem Amaçlı Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerinin İthalatı, İşlenmesi,İhracatı, Kontrol ve Denetimine Dair Yönetmelik yayınlandı. Çok sert tartışmalara neden olan yönetmelikle ilgili eksikliklerin dikkate alınarak Ulusal Biyogüvenlik Kanun Tasarısı Taslağı’nda değişiklik yapılıp yapılmadığı bilinmiyor.
Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehdi Eker’in de sık sık söylediği gibi yönetmelikle paralel bir çerçevede hazırlanan Biyogüvenlik Kanun Tasarısı Taslağı’nın yönetmelikten farklı olarak GDO üretimini de öngörüyor.
GDO üretimine izin veriliyor
Tarım ve Köyişleri Bakanlığının son şeklini vererek Başbakanlığa sunduğu Ulusal Biyogüvenlik Kanun Tasarısısı Taslağı’nın ilk maddesi olan amaç ve kapsam şu şekilde ifade ediliyor: “ Bu kanunun amacı; ülkemizde çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin korunması, sürdürebilirliğin sağlanması ile bitki, hayvan ve insan sağlığının korunması için bilimsel ve teknolojik gelişmeler ve ülke ihtiyaçları çerçevesinde, modern biyoteknoloji kullanılarak elde edilen, beşeri tıbbi ürünler ile kozmetik ürünleri hariç, genetik yapısı değiştirilmiş organizmalar(GDO) ve ürünleri ile ilgili faaliyetleri denetlemek,düzenlemek, izlemek, biyogüvenlik sistemini kurmak, geliştirmek ve uygulanması ile ilgili usul ve esasları belirlemektir. Bu Kanun, GDO ve ürünleri ile araştırma, geliştirme, üretim ve her türlü çevreye serbest bırakma, piyasaya sürme, izleme, kullanma, ithalat, ihracat, nakil, taşıma, saklama, paketleme,etiketleme ve depolama dahil olmak üzere GDO ve ürünlerini içeren faaliyetler ve ilgili gerçek kişiler ile kamu ve özel hukuk tüzel kişilerine dair hükümleri kapsar.”
İzin, başvuru, değerlendirme ve karar verme
Taslağın  “Temel Esaslar” başlığı altındaki ikinci bölümünde GDO ile ilgili izin, başvuru, değerlendirme ve karar vermeye ilişkin maddeler yer alıyor. Bu bölümde; “ Ülkemizde bitki, hayvan ve insan sağlığı ile çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir kullanımı göz önünde bulundurularak, GDO ve/veya ürünlerinin, üretimi, ihracatı, ithalatı,deneysel çevreye serbest bırakılması, piyasaya sürülmesi, kapalı alanda kullanımı ve transit geçişleri izne tabidir. Transit geçişler hariç, izinler en fazla 10 yıl için, transit geçişlerde ise her bir geçiş için ayrı izin almak zorunludur. Başvuru, izin, değerlendirme ve karar verme ile ilgili kurallar Bakanlık tarafından bu maddedeki hususlar esas alınarak belirlenir.” deniliyor.
Üretim amacıyla çevreye serbest bırakılacak GDO ve ürünlerinden ithal edilecekler için ithalattan önce, yurt içinde geliştirilenler için ise piyasaya sürmeden önce her biri için ayrı ayrı Bakanlığa başvurulması gerekiyor. Gıda ve yem amaçlı GDO ürünlerinin ilk kez ithalatından piyasaya sürülmesinden önce Bakanlığa yapılan başvuruların incelenmesinden ve kurulun kararından sonra Bakanlar Kurulu kararı ile izin verilmesi öngörülüyor.
İthalatta binde 3 kesinti olacak
Taslağın Mali Hükümler bölümünde bu Kanunun uygulanması kapsamında sağlanacak gelirler arasında, ithalatına izin verilen GDO ve ürünlerinden alınan fonlardan binde 3 kesinti yapılması ayrıca sigorta yapan kuruluş tarafından özel hesaba bir ay içinde yatırılacak GDO’lar ve ürünlerinin  sigortalanmasından binde 1 pay kesilecek. Bu kesintilerin yanı sıra, GDO’lar ve ürünleri ve bunlarla ilgili iş, işlem ve faaliyetlerden dolayı uygulanacak cezalarda  genel bütçeye gelir olarak kaydedilecek.
Ulusal Biyogüvenlik Kurulu oluşturulacak
Taslağın 10.Maddesinde, GDO ve ürünleri ile ilgili yapılan başvuruları değerlendirecek Ulusal Biyogüvenlik Kurulu’nun oluşturulması öngörülüyor. Kurul, tarım ve Köyişleri Bakanlığı’ndan 4 Çevre ve Orman Bakanlığından (biri çevre diğeri orman konusunda olmak üzere) 2, Sağlık Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ve Dış Ticaret Müsteşarlığından birer üye olmak üzere toplam 9 üyeden oluşacak. Üyeler, adı geçen kurumların teklifi ve Bakanlar Kurulunun onayı ile  üç yıllık süre ile görev yapacak. Kurulun başkan ve başkan yardımcısı Tarım Bakanının teklifi ve Bakanlar Kurulunun onayı ile atanacak. Tasarıda ayrıca Bakanlık tarafından başvuruları incelemek üzere Bilimsel Danışma Kurulu’nun oluşturulması da öngörülüyor. Bakanlığa karşı sorumlu olan Bilimsel Danışma Kurulu’nun kaş kişiden oluşacağı konusunda bilgi yer almadı. GDO ile ilgili yapılan başvuruların her birini incelemek üzere bu danışma kurulundan 11 kişilik bir heyet oluşturulacak.
GDO’ları izinsiz ve amaç dışı kullananlara hapis cezası
Taslakta, GDO ve ürünlerini Bakanlık tarafından izin verilen amaç dışında kullananlara 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası ve  500 günden 1000 güne kadar adli para cezası verilmesi öngörülüyor. İzin amacı dışında kullanılması ve bir zarar gelmesi durumunda hapis cezası 3 yıldan, adli para cezası ise 750günden az olamayacak.
GDO ve ürünlerini bebek formülleri, devam formülleri ve bebek ve küçük çocuk ek gıdalarında kullananlara, bu tür ürünlerin ithalatını ve/veya ülke içinde dağıtımını gerçekleştirenlere 4 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası ve bin günden 2 bin güne kadar adli para cezası öngörülüyor.
Bakanlık tarafından belirlenen alanlar dışında GDO üretimi yapanlara 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Bu fiilden zarar meydana gelmesi halinde hapis cezası 3 yıldan az olamayacak.
Bakanlığa gerçeğe aykırı beyanda bulunanlara da 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası öngörülürken, bu beyana dayalı olarak izin alanlar 4 yıldan 7 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırma getiriliyor.
Bakanlar Kurulu’nda imzaya açılan ve Tarım bakanı Mehdi Eker’in deyimi ile en kısa zamanda Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne gelecek olan taslağın sert tartışmalara neden olması bekleniyor.
13 Kasım 2009/tarım dünyasından

Related posts:

1. 13 GDO’lu mısıra izin
2. ‘GDO dokunulmazları’ da geliyor
3. GDO’ya izin çıktı kabus döndü

Gila Benmayor, Hürriyet Gazetesi’nde GDO ile ilgili tartışmanın düzeysizliğine dikkat çekmiş. Bunu yaparken dolaylı yoldan GDO’ya arka çıkmış, ama sanırım bu defa kendi cahilliğinden olsa gerek düşman kamptan Jose Bove’yi övmüş. Kendi içinde çelişkilerle dolu bu eğlenceli yazıyı yayınlıyoruz. :)

Gila BENMAYOR-GEÇEN pazar günü bu köşede yayınlanan “GDO in mi, cin mi? Yasak mı? Değil mi?” başlıklı yazının sonunda söylediğim gibi GDO’ları tartışılmanın zamanı gelmişti.

Bir haftadır gazetelerde çıkan yazıları okuyorum.

Televizyonlardaki tartışmaları izliyorum.

Üzgünüm ama bilgisizlik diz boyu.

Bu konularla yakından uzaktan ilgisi olmayan bir profesör gazetedeki köşesinde hâlâ GDO’lu meyve-sebzelerden söz ediyor.

Ekranlara hâlâ domates, biber, salatalık görüntüleri düşüyor.

GDO’lu ürün derken sadece ve sadece dört ürünün yani mısır, soya, pamuk ve kanolanın söz konusu olduğu unutuluyor.

Nitekim dünkü gazetelerde gözüme “seracıların isyanı” haberi gözüme çarptı.

Sera Yatırımcıları ve Üreticileri Birliği, GDO tartışmaları yüzünden tüketicilerin meyve ve sebzelerden uzak durduklarını açıklamış.

Domates ve biberde satışların bir haftada yüzde 40 oranında düşmüş.

Tüketicinin kafası nasıl karışmasın?

Televizyonun birinde, üstelik bilim adamlarının da katıldığı bir tartışma programında ekranlara küp şeklinde bir karpuz geliyor.

Programı sunan kişi bu karpuzun GDO’lu olup olmadığını soruyor.

KÜP KARPUZ GDO’LU DEĞİL

Japonların daha az yer kaplasın diye ürettikleri bu karpuzun GDO ‘larla kesinlikle yakından uzaktan ilgisi yok.

Böylesine ciddi bir meselede “popülizmin” sınırları bu denli zorlanmamalı.

Aynı programda GDO’lara karşı olan bir profesör izleyicilere inanılmaz bir komplo teorisi aktarıyor.

GDO’lu ürünlerin ABD tarafından dünya nüfusunu kısırlaştırmak için yaygınlaştırıldığını iddia ediyor.

Kulaklarıma inanamıyorum.

Biyoteknolojiyi tümden reddetmek bir bilim adamına yakışır mı?

Ya “Ben GDO’lu ürün yemem” diyen Tarım Bakanı Mehdi Eker’e ne demeli?

GDO’lu ürünlerin 1998 yılından beri Türkiye’ye girdiği artık biliniyor.

O yıldan beri yem sanayinde kullanılıyor.

Dolayısıyla süt, peynirden, bisküvilere kadar 800 kadar GDO’lu ürün zaten yıllardan beri soframızda.

Bakan Mehdi Eker’in bu ürünlerden kaçınmış olması mümkün mü?

GIDA VE İÇECEK SEKTÖRÜNE DİKKAT

Bilgi kirliliğine, bilimsellikten uzak spekülasyonlara, GDO Yönetmeliğinin hiçbir hazırlık yapılmadan alelacele yürürlüğe girmiş olmasına “Türkiye Gıda ve İçecek Sanayi Dernekleri Federasyonu” da dikkat çekiyor.

Önceki gün federasyondan gelen e-postada, GDO Yönetmeliğinde sektörün görüşlerine başvurulmadığının altı çiziliyor.

181 milyar dolarlık iş hacmi olan, 470 bin kişiyi istihdam sağlayan, 22 binden fazla işletmeyi ilgilendiren bir sektör bu.

Türkiye’nin dördüncü büyük sektörü.

Federasyon, şimdi sektör yönetmeliğin yürürlüğe girişi konusunda süre tanınmadığından lojistik ve tedarik yönlerinden zor durumda olduğunu belirtiyor.

Bu arada GDO karşıtlarının da doğru dürüst seslerini duyamıyoruz.

Bu kadar kargaşa, gürültü patırtı arasında ya ne dedikleri anlaşılmıyor, ya da seslerini tuhaf komplo teorileriyle ortaya çıkan profesörler bastırıyor.

Hatırlıyorum Fransa’da GDO’lar tartışıldığı günlerde şimdi Avrupa Parlamentosu’na girmiş olan çiftçi lideri Jose Bove açlık grevi yaparak taleplerini kabul ettirmişti Fransız hükümetine.

Varsa öyle güçlü bir ses çıksın ortaya.

kaynak : Hürriyet Gazetesi

Related posts:

1. İşte Dünyanın Tartıştığı GDO’nun Arkasındaki Şirket: Monsanto
2. “GDO’lu gıdaların yönetilmesini değil, yasaklanmasını istiyoruz”
3. ABD İki Kat Hızlı Büyüyen ‘GDO Somonu’nu Tartışıyor

Domuz gribinden daha kalıcı ve gelecek nesilleri de etkileyecek asıl potansiyel tehlike GDO (Genetiği Değiştirilmiş Organizma) yönetmeliğidir. Toz duman arasında kaynamasın…
Doğayla “Rus ruleti” oynanıyor çağımızda…
Paulo Coelho son romanında (*) “Gezegenimizi kurtaralım” diye seslenenleri bile eleştiriyor.
Bu seslenişte entelektüel burnu büyüklük olduğunu iddia ediyor.
Şu mesajı veriyor:
“Gezegeni kurtarmak iddiası da ne demek?..
Gezegen çok fazla rahatsız olduğunda sırtındaki bizleri silkeleyip atar. Sonra da milyonlarca yıllık yolculuğunu sürdürür… Olan bize olur.”
Gezegenin dengeleriyle ve doğanın duyarlılığıyla hiç ilgisi olmadığı izlenimini vermiş olan ve sadece bir pul payet, ışık sahne yaratığı gibi algılanan Michael Jackson’ın da bu gerçeğin altını çizmesi benim için sürpriz oldu.
Yaşamının, kamera arkası görüntülerle anlatıldığı filmde çalışma arkadaşlarıyla dertleşiyor.
“Her gün Amazonlarda kaç futbol sahası büyüklüğünde ağaç kesildiğini bilerek dehşete düşüyorum. Isınan, kutupları eriyen, suları kirlenen ve hızla tükenen gezegen için büyük üzüntü duyuyorum” söylüyor.
Ormandaki mutlu, küçük kız çocuğunu gösteriyor önce ve sonra da arkasındaki fon değişiyor, yerini ağaçları kesilmiş çorak topraklara bırakıyor. Masumlaşan çocuğun duygularını seslendiriyor.(**)
“Gün ışığına / yağmura / ormanlara / çiçekli çayırlara / denizlere / hayvanlara / tüm canlılara / ………… neler yaptık
Toprak ağlıyor
Rüyalarımıza, barışa neler yaptık
Ya bebeklerimize?..
Ya çocuklara?…………
Biri bana bütün bunların nedenini anlatsın.”
…………………..
Gelecek nesillerde GDO’lar için de böyle pişmanlık yakınmalarını yansıtan şarkılar olacak.
Genleriyle oynanmış meyveler, sebzeler, tahıllar yiyeceğiz.
Örneğin… Balık genli domates!.. Çünkü balık soğuğa dayanıklı, o halde balık genli domates soğuk havada da yetiştirilebilirmiş.
Böyle yüzlerce örnek…
Üstelik… Sadece GDO’lu ürünlerin ithalatı yeşil ışıkla sınırlı değil, belirli koşullarla GDO’lu tohumların ekilebileceği yolunda da kuşkular var.
Yönetmelikteki ifade muğlak… Kuş gribi geldi geçti.
Domuz gribi de (H1N1) geçecek.
Ama… Bu genleri değiştirilmiş meyveler, sebzeler, hatta belki kümes ve ahır hayvanları, su ürünleri kalıcı bir tehdit kaygısı veriyor.

Kaynak : Milliyet Gazetesi

Related posts:

1. MISIR KOÇANINDA EYLEM
2. Ankaralı için sebze, patates ve karpuzdan ibaret
3. Zeytin-Sen: “Marmara Birliğe Sahip Çıkalım!”

Dün Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle Türkiye’de Genetiği Değiştirilmiş Organizmalardan (GDO) elde edilen ürünlere resmen izin verildi. Bu sürece nasıl gelindiğini kısaca hatırlatmakta yarar var.

2 Haziran 2009′da yapılan Bakanlar Kurulu toplantısından sonra kamuoyuna açıklama yapmak üzere kameraların karşısına geçen Başbakan Yardımcısı ve Hükümet Sözcüsü Cemil Çiçek, Ulusal Biyogüvenlik Yasa Tasarısı’nın Bakanlar Kurulu’nda imzaya açıldığını ve bu yasa ile Türkiye’de GDO’nun önünün açılacağını söyledi.

Bu açıklama yıllardır süren GDO tartışmasını alevlendirdi. Tartışmaya katılan Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehdi Eker, Türkiye’de GDO’lu ürünlerin üretiminin ve ithalatının yasak olduğunu ve bu yasağı kaldırmayı düşünmediklerini ifade etti.

Bu açıklamalar üzerine 2 Temmuz tarihli yazımızda “Aynı hükümetin iki bakanı; birisi GDO’lu ürünlerin üretimine izin verileceğini, diğeri verilmeyeceğini söylüyor. Birisi doğruyu söylemiyor. Umarız doğruyu söylemeyen Cemil Çiçek’ tir. Dünyanın önemli gen kaynaklarına sahip ülkelerden biri olan Türkiye’de GDO’lu ürünlerin üretimine ve tüketimine izin vermek tam bir felaket olur. Kimse bu kabusu yaşamak istemiyor” diye yazdık.

Aynı günlerde Tarım Bakanlığı Müsteşarı Vedat Mirmahmutoğlu, SKY Türk televizyonunda Enver Aysever’in “Aykırı Sorular” programında “GDO’ya karşıyız. GDO’nun Türkiye’ye tohum olarak sokulmasını ve ekilmesini istemiyoruz. Cemil Çiçek Bey’in beyanatındaki GDO’ların önünü açacak bir Biyogüvenlik Yasası’nın çıkarılacağı söyleminin, kendisine yanlış bilgilendirilmede bulunulmuş olduğundan kaynaklanıyor. Aslında böyle bir şey söz konusu değil” diyerek hükümet sözcüsü Cemil Çiçek’i yalanladı.

Dün, Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik, Cemil Çiçek’in değil, Tarım Bakanı ve müsteşarının doğruyu söylemediğinin kanıtı oldu.

Yönetmelik ile ilgili ayrıntıları bugünkü DÜNYA Gazetesi’nde okuyacaksınız. Yönetmelikte dikkat çekici bazı düzenlemeler şöyle:

1- Yönetmelik, Türkiye’deki çiftçilerin GDO’lu tohumları alıp üretim yapmasını öngörmüyor. GDO’lu  ürünlerin işleme, ithalat, ihracat, izleme, tescil, etiketleme, kontrol ve denetim ile ilgili usul ve esasları düzenliyor. Ancak, yem sanayii için ithal edilecek GDO’lu ürünlerin tohumluk olarak kullanılmasını önleyen bir düzenleme, mekanizma yok.

2- GDO’lu ürünlerin, bebek mamaları ve bebek formülleri, devam mamaları ve devam formülleri ile bebek ve küçük çocuk ek besinlerinde kullanılmasını yasaklıyor. Fakat, yemlerde kullanılması yasak değil. GDO içeren yemlerin hayvanlar tarafından tüketilmesi ve  süt, yoğurt vb. hayvansal gıdalar aracılığı ile çocuklarında etkilenmesi mümkün. Bu yönüyle çocuklar da risk altında.

3- GDO karşıtlarının ifade ettiği gibi “bebekler için zararlı olan ve yasaklanan bu ürünler yetişkin insanlara zararı yok mu?” sorusunu gündeme getiriyor.

4- Yönetmeliğin getirdiği en tartışmalı uygulamalarından birisi, GDO’suz ürünlerin etiketinde GDO’suz  olduğuna dair ifadelerin kullanılmasının yasaklanması. Daha açık anlatımla, tüketici aldığı ürünün GDO’lu olup olmadığını öğrenemeyecek. Çünkü, GDO’suz ürün tüketmek isteyen tüketici aldığı ürünün etiketinde bunu göremeyecek. Tüketici açısından büyük risk taşıyan bu düzenleme aynı zamanda GDO’suz ürün üreten işletmeleri de bunu ürünlerin etiketine yazamayacağı için cezalandıracak. Sadece bu düzenleme bile yönetmeliğin yargıda iptal edilmesine neden olabilir.

5- Yönetmelikle bağımsız, bilimsel, teknik risk değerlendirme komitesinin kurulması ve bu komitede uzmanların görev yapması öngörülüyor. Bağımsız  ve bilimsel denilen komiteyi oluşturacak uzmanlar listesi, ağırlıklı olarak Tarım Bakanlığı’na bağlı kurumlardan ve üniversiteler, TÜBİTAK ve araştırma enstitülerinde görevli konu ile ilgili uzman veya öğretim üyelerinden oluşturulacak. Komitenin sekreteryasını bakanlık kuruluşu olan Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü(TAGEM) yürütecek. Komite TAGEM’in daveti üzerine toplanacak. Komite, başvuruları toplantının ilk gününden başlamak üzere 90 gün içinde karara bağlamak zorunda. Komite, her türlü iş ve işlemlerinde bakanlığa karşı sorumlu olacak. Bu yapıda bir komitenin bağımsızlığı ve bilimselliği çok tartışılacak.

Dünyada ilk kez 1994 yılında ticari olarak piyasaya sürülen GDO’lu ürünler, 1998 yılından bu yana, Türkiye’ye girdiği biliniyor. Yılda iki milyon ton civarında GDO’lu mısır ve soyadan üretilen işlenmiş ürünlerin, 800?den fazla çeşitle tüketici sofrasına ulaştığı biliniyordu.

Özetle, gayri resmi olarak ülkeye giren GDO’lu ürünlere bu yönetmelikle kapılar sonuna kadar açıldı ve GDO kabusu gerçek oldu. Halkın sağlığını, ülkenin gen kaynaklarını, tarımı doğrudan tehdit eden, hükümetin GDO açılımı da çokça tartışılacak.

27.10.2009 – Dünya

Related posts:

1. Yunanistan’dan geldi, çiftçinin kabusu oldu
2. TMO, çiftçinin dostu mu, kabusu mu?
3. GDO kabusu büyüyor