“  İnternational  Tobacco  “ dergisinin  Eylül -  2008   tarihli    sayısında  yer alan

ORGANİC TOBACCO  An  oasis  of hope  for  US  Leaf
ORGANİK TÜTÜN  Birleşik  devletler   için  bir umut  ışığı (  vahası )

A  New  Day  Dawns  for  Organic Tobacco
Organik Tütün   için  yeni bir  başlangıç ( şafak )

Başlıklı  yazı  ,  FDA  ( Food  and  Drug Administration  -  Amerikan sağlık örgütü ) in   web  sayfasındaki  link te http://www.accessdata.fda.gov/scripts/email/TobaccoProducts/flavoredCigarettes.cfm     bahsi  geçen   “  katkılı sigara harmanlarının “  ABD de ( daha  sonra da  elbette  başka ülkelerde  )  yasaklanması    için   yapılan   çalışmalar   ile   birlikte  değerlendirildiğinde daha  fazla  anlam kazanmaktadır .

Bizim ,  oryantal    harmanlarımızı  tamamen organik  harmanlar  olarak   değerlendirmemiz  elbette  mümkün değil , ama  katkılı – sos  lu  harmanlar   ile    karşılaştırıldığında   organik  tütün  ürünleri   ile  ilgili   yaşanan   sürecin  bir benzerinin de  bu alanda  yaşanabileceği    düşünülmelidir . Bu  konuda   ülkemiz   tütüncülüğünde   söz  sahibi olan   herkesin  , özellikle   tütün eksperlerinin , yaprak tütün sektöründe faaliyet gösteren firmaların  ve  hükümet  politikalarında  etkili olabilecek  siyasetçilerin  elinden  geleni  yapmaya  devam etmesi  gerektiğine  inanıyorum .

Tütün alımında  görev yaptığım  dönemlerde  ,  bazen   tek bir gün içinde    80 – 100  adet  tütün ekicisinin  tütününü  teslim almak zorunda    kaldığımı   hatırlıyorum  .  Belirlenen   program  dahilinde   o  bölgedeki  tesellüm işinin  zamanında    bitirilebilmesi   için  o kadar  ekicinin   tütününü   aynı gün  içinde  indirmesi  gerekmekte  idi  . Oryantal   Tütün   Tarımı  , üretim  ve  teslim  sürecinin   uzun   olması  ve  iklim  şartlarından  çok  fazla  etkilenmesi   gibi  nedenlerden  dolayı    maliyeti   yüksek olan ,  ancak   “aile  tarımı ”    şeklinde   yapıldığı   için  de  , ailenin  tüm  bireylerinin   katılabildiği    bir  tarımsal  üretim   sürecidir .   Sırf   bu nedenle   bile  ,  ABD  de  oldukça  büyük   alanlarda    yetişen  ve ”  sak ”  la  birlikte   hasat  edilen   büyük boyutlu    tütünlerin    değerlendirilmesinde uygulanan     Açık  Artırmalı Satış  Yöntemi  ‘ nin    bizim  ülkemizde  uygulanmasının  mümkün  olamayacağı  görülmeli idi   !  Bahsi  geçen dergideki ( international  tobacco –   september 2008 )  yazıda ,  ekici  başına  ortalama  130   dönüm   arazide  organik  tütün  ekimi  yapan  çiftçilerin , geleneksel ürün  yetiştirenlere oranla  daha  az ürün yetiştirerek  daha  çok para  kazandıkları ( kg başına   2 ¼  kat )   anlatılıyor . Bizdeki  oryantal  tütün  ekicisi   ortalama ne kadarlık bir  alanda   tütün  tarımı  yapabiliyor   ?!! Yani , o merkezlerin hala  kurulamamış  olmasının nedeni sadece    kurumsal eksiklik  değildir . Maalesef  bu  sistem ,  ülkemiz  tütüncülüğü  ( oryantal  tütün )  için   uygunmu   değil mi  yeterince  değerlendirilmeden ,  olduğu  gibi   bizde  de  uygulanmaya   çalışıldı  .  Bence  yanlış  olmuştur  !

Ülkemiz , dünyanın  en  kaliteli   oryantal  menşeylerine  sahip bir  ülke durumunda   iken , bu  gün  sektörün  ne  hale  geldiğini   hepimiz  görüyoruz  . Ekici sayımız 2000 yılında 583 000 iken , yaklaşık % 70 lik bir azalma ile 2008 yılında 181 000 e düşmüştür .  Bu  kadar  geniş   bir  alanda   “  Oryantal  Tütün   Tarımı “ na  ihtiyaç  duyulmadığı   gibi bir  gerekçe   ile   bu düşüş  bazılarına  doğru gelebilir  ancak  bu  düşüş kontrollü bir  düşüş  değildir ! .  Ayrıca , önemli bir bölümü sadece  ülkemize  has  bir  sanayi   ürünü  olan  Oryantal  Tütün  özel bir değerlendirmeye  tabii   tutulmalı idi . Tütün Tarımı yapan  nüfustan , hizmet  sektörüne nüfus  kaydırmanın avantajı  ne olabilir ? ( Mesela  ,  sonumuz  Yunanistan’ daki  gibi olur mu  ?!!!  Yunanistan’daki çalışan nüfusun %60′nı na yakınının hizmet sektöründe çalıştığı söyleniyor. AB   politikaları   gereğince    tarımda   çalışan nüfusun   belli bir orana   çekilmesi   gerekli   !!! ,  bence  dikkate  değer bir konu  )   Tütünü   bırakan   çiftçiler  sanayi  de  istihdam edilemiyorlarki  !!

Ayrıca ,  kaliteli  oryantal  tütün  yetişen arazilerin  büyük   bölümünde  başka bir  ürünün  kaliteli  ve yüksek  verimle   yetişmesi zaten  mümkün   değildir . Bilindiği    gibi   Türk  Tipi Oryantal   Tütün ,  güneye  bakan ,  kıraç  ve   taban  suyu  bulunmayan   35 – 40 derece   eğimli  arazileri sever .

Katkılı – soslu  sigaralar   önce ABD de  ,  sonra   Avrupa ve Türkiye’de  de  yasaklandığında   acaba   bir zamanlar    sahip  olduğumuz  ,  tescilli    26 adet oryantal  ve semi-oryantal  menşeyimiz   daha  da  önem kazanmayacak  mı ? (  Bu sayı bir zamanlar 32  idi )

Veya , tüm   dünya  da   olduğu gibi , bizde de  sigara  satışları  öyle  düşecek ki , zaten çiftçimizin     tütün  üretmesine gerek kalmayacak ! umarım  bu   seçenek   gerçekleşir   ve   uluslararası  bir  sözleşme olan   “ tütün  kontrolü çerçeve  sözleşmesi“   http://www.ssuk.org.tr/belgeler/tutun_kontrolu_cerceve_sozlesmesi.pdf   ile , bu sözleşmenin gereği olarak  hazırlanan   “  ulusal  tütün kontrol programı “ nın   http://www.ssuk.org.tr/belgeler/cd/sunular/ulus_2008_eylem.ppt   tüm   hedefleri  gerçekleşir  ,  aksi   taktirde    yakında   çok   üzüleceğiz    .

Ülkemizde  , sigara   üreticisi  bir  firmanın  ,  paket  üzerinde uyarıcı  hiçbir  değişiklik  yapmadan  ,  Türk  Tipi  Oryantal  Harmanlar dan  ürettiği  sigara   markalarının    reçetelerini    değiştirerek  Katkı Maddeli  Harmanlar  kullanabilme   imkanı  bulunmaktadır   .   Bir  an  önce  (   bari  bu  konuda   ABD   veya  Avrupa nın  önünde hareket  edelim  ,  hep geriden  mi gideceğiz  !  )   tobacco  international – september  2008   deki    yazı  ve  FDA  in   çalışması  da     göz  önünde  bulundurularak     “ ulusal  tütün  kontrol   programı ”  nın  hedefleri arasına ,  yeni bir  madde  olarak  , …“ içinde  yanıcılığı  da  artırmak  amacıyla   değişik  katkı  maddelerinin  kullanıldığı  “ Amerikan   Blend   sigaraların  “   tüketilmesi    yerine   ,   yanıcılığı  artıran  maddeler de   dahil   hiçbir  katkı   maddesi   içermeyen    “ oryantal    sigaraların  “  çok  daha  az    miktarda    tüketilmesinin   sağlanması    “   maddesi  de  eklenmelidir   .   “ Sağlık    Bakanlığı “  na  ve  “ ulusal  tütün  kontrol  programına   dahil  olan  tüm kuruluşlara “     duyurulur  .   Şaka   gibi   görünse de  bence  çok  ciddi   bir  konu .

Oryantal harmanlarda  ,  sos  vs.  gibi   katkı    maddeleri  kullanılamayacağından   ,  Avrupa  ( ve dünya sağlık örgütü  ?!  )  standartlarının   gereği   olarak  ,  nikotin  ve  zifir  oranlarının    düşürülmesi  için   daha  uzun    filtrelerin    kullanılması    gerekecek  ,  bu  sayede   sigaraların   cazibesi de   azaltılmış olacaktır .  Böylece   hem  ülkemizdeki   sigara  tüketimi   azaltılmış  ,   hem de   ülkemizdeki   tütün menşeylerinden    hazırlanan     sigara   harmanları   değerlendirilmiş    olur  .  Yanılıyor muyum  ?

Yakında  !  haftada  1  paket   tükettiğim  “ oryantal   sigara “ mın    harmanının   değiştiğini  fark  ettiğimde   nasıl    bir yol  izlemeliyim   şimdiden  kestiremiyorum !!

Sigarayı   tamamen    bırakalım  değil mi   ?! .   İnşallah  !  . Ya da  ?!  .  En son  içtiğim  “  Diyarbakır   – Lice   sarması   “   hoşuma gitmişti   .  Böylece   ,   kağıdı  ısırarak  ıslatıp  yapıştırmayı   pek  beceremediğim  için  daha  da   az  sigara  içmiş  olurum  .

Samsun-13.  Dönem Tütün  Eksperi