Çeviri: Elif KILIÇ
6-13 Eylül 2025 te Sri Lanka’da 3. Nyeleni Küresel Forumu düzenlenecek. Tüm kıtalardan 80’den fazla ülkeden 50’den fazla toplumsal hareketi bir araya gelecek ve Kapitalizmin yarattığı çoklu krizler (iklim krizi, savaşlar, sermayenin doğayı metalaştırması ve el koymaya çalışması, su kaynaklarına el koyması, halkın gıdaya, suya vb. erişiminin engellenmesi vb.) karşısında küresel mücadeleyi büyütmek için neler yapabileceklerini tartışacaklar. La Via Campesina (Çiftçi Yolu) bileşeni Çiftçi-Sen’de bir temsilciyle bu Forum’daki yerini alacak. Aşağıdaki çeviri özeti 3. Nyeleni Küresel Forumu’nun çağrısını ve hedefini ifade ediyor.
3. Nyeleni Küresel Forumu:
Sistemsel dönüşüm ya şimdi ya da HİÇBİR ZAMAN!
Çoklu krizlerin yaşandığı bir dönemde yaşıyoruz: tekrarlayan iklim felaketleri, biyolojik çeşitlilik kaybı, türlerin altıncı kitlesel yok oluşu, savaşlar, soykırımlar, etnik temizlik, yeni sömürgeci işgaller, ırkçılık, yabancı düşmanlığı, açlık, yüksek eşitsizlik seviyeleri, kontrolden çıkan enflasyon, pandemi tehditleri, dini köktenciliğin yükselişi, cinsiyetçi ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddet, muhafazakârlık, otoriterlik, faşizm… ve her yerde insan haklarının hızla çöküşü. Bu arada, oligarklar ve ulusötesi şirketler (bazıları açıkça (ABD’de olduğu gibi), bazen de gizlice (Küresel Güney’deki bazı ülkelerde olduğu gibi) demokratik süreçleri manipüle etmeye ve birçok durumda fiili olarak yönetmeye devam ediyorlar. Ancak tüm propaganda ve kontrollere rağmen acı gerçekler her zaman ortaya çıkar ve gerçek durumu gözler önüne serer. Bugün, iki milyardan fazla insan yeterli gıdaya erişemiyor . Kapitalizmin savunucularının söylemlerine ve Dünya Bankası ile IMF’nin yoksulluğun azaltılmasını gizlemek için yaptığı istatistiksel manipülasyonlara rağmen, dünya nüfusunun dörtte birinin sağlıklı gıdaya erişememesi, bu sistemin başarısızlığının en çarpıcı kanıtıdır. Bu sistem hepimizin yaşamını olumsuz etkiliyor. Toprağı süren bir köylü, denizde bir balıkçı, bir salgının ön saflarında yer alan bir sağlık çalışanı, sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya olan bir göçmen, bedenini savunan bir kadın, şehirde bir taksi şoförü, bir sanayi veya hizmet çalışanı ya da ilk adımlarını atan bir öğrenci olmanız fark etmez. Kapitalist birikim makinesi işlemeye devam ediyor. Bu krizlere sebep olanlar iktidara tutunmaya devam ediyor: hükümetleri satın alıyor, kendilerine ait olmayan bölgeleri oligarşi için “lüks alanlara” dönüştürmek için etnik temizlikle tehdit ediyor, insanları kimliklerine göre insanlıktan çıkarıyor, genetik kaynakları ve tüm biyolojik çeşitliliği özelleştiriyor, ticarileştiriyor ve finansallaştırıyor, işçi ve kadın hakları için onlarca yıldır verilen zorlu mücadeleleri yok ediyorlar. Bu büyüklükteki küresel krize karşı; Dünyanın dört bir yanındaki ezilen halkların birlikte sermayeye karşı baş kaldırısını sağlamamız acil bir küresel yanıt vermemiz gerektiğine inanıyoruz!.. Bunun insanlığın gidişatını değiştirmek için son şansımız olabileceğinin farkına varmalıyız. Yerel örgütlerimizle tek başımıza mücadeleye devam etmek ve başarabilmek imkânsız… Nyéléni sürecinin arkasındaki toplumsal hareketler, onlarca yıldır endüstriyel gıda sistemine, şirket kontrolüne ve insanın ve doğanın sömürülmesine karşı alternatif olarak gıda egemenliği ve tarımsal ekoloji gibi temel önerilerini savunuyorlar ve mücadele ediyorlar. Bu mücadeleler birçok yerde toprakları ve yaşamı dönüştürdü, kamu politikalarını etkiledi ve neoliberalizme karşı kolektif direnişi güçlendirdi. Bugün ise, sosyal ve dayanışma ekonomisi, feminist ekonomi, iyi yaşam , halk sağlığı, enerji demokrasisi/ bağımsızlığı, adil ve feminist bir enerji dönüşümü ve ormanlar ile diğer toprakların halk tarafından kontrolü gibi köklü sosyal hareketler tarafından ileri sürülen yeni önerilerle çoğalıyoruz. Hep birlikte, acilen ihtiyaç duyduğumuz sistem değişikliğine giden yolu açmaya çalışıyoruz. Önerilerimizi yaygınlaştırmak ve kitlesel olarak hayata geçirmek, dünyanın ve dünya halklarının sosyal, politik, ekonomik ve ekolojik gidişatını değiştirmek için sermayenin ve devletlerin dayattığı sınırların ötesinde birleşmek ve mücadele etmek için bir aradayız. Eylül 2025’te Sri Lanka’da düzenlenecek olan 3. Nyéléni Küresel Forumu, bu küresel tepkinin inşasında atılmış önemli bir adımdır. Bu forum kapitalizm, sömürgecilik, ataerkillik ırkçılık ve faşizmin ötesinde bir dünya kurmaya kararlı taban hareketlerinin en önemli buluşmasıdır. Çağımızın tarihi yazılırken, dünyanın dört bir yanındaki insanların faşizme, yeni sömürgeciliğe, emperyalizme, ırkçılığa ve ataerkil düzene karşı nasıl bir araya geldiğini göstermek hayati önem taşıyacaktır. Yerli Halklar, köylüler/çiftçiler, balıkçılar, çobanlar, tarım işçileri, zanaatkârlar, feministler, göçmenler, ücretli çalışanlar, kent yoksulları, sosyal ve dayanışma ekonomisi savunucuları, tüketiciler, sağlık emekçileri, sanatçılar ve araştırmacılar bu Forum’da bir araya gelecek. Bu topluluklar, ortak bir amaç etrafında birleşiyor; halkın ekonomilerini ve halk demokrasisini inşa etmek, barışı ve uluslararası dayanışmayı güçlendirmek, gıda egemenliğini ve agroekolojiyi ilerletmek, toprakları ve yaşam alanlarını savunmak; herkes için sağlık hakkını güvence altına almak, iklim adaletini sağlamak ve enerji demokrasisini/bağımsızlığını hayata geçirmektir. SİSTEMSEL DÖNÜŞÜM İÇİN POLİTİK BİR ALAN 3. Nyéléni Küresel Forumu, buluşma, dayanışma ve strateji oluşturma alanı olarak hizmet edecek. Forumun temel amaçları şunlardır: Bizim karşı karşıya olduğumuz birbirine bağlı mücadeleleri ve küresel sorunları ortak bir analizle değerlendirmek. Bizim ortak mücadelemizde kültürel ve manevi çeşitliliklerimizi tanımak ve kutlamak. Hareketler ve bölgeler arasında bilgi ve deneyim paylaşımı yaparak ittifaklar kurmak. Adil ve dayanıklı toplumlar için yeni ortak stratejiler ve ortak bir vizyon geliştirmek. Forum, insanların kâr hırsının üzerinde yükseldiği; kapitalizmi, sömürgeciliği, ırkçılığı, ataerkilliği ve faşizmi yıkmak için örgütlendiği bir dünyayı hayal ediyor. Böylece sistemsel dönüşüm herkes için gerçeğe dönüşebilecek. Küresel Bir Seferberlik Süreci 3. Nyéléni Küresel Forumu’na giden yolun kendisi, katılımcı ve hareketlerin öncülük ettiği bir süreçtir. Şu anda altı bölgesel süreçten oluşmakta olup, bunların tümü toplumsal hareketler ve taban ağlarından oluşan Küresel Yürütme Komitesi tarafından koordine edilmekte ve yönlendirilmektedir. Onlarla birlikte, müttefik sivil toplum kuruluşlarından (STK’lar) oluşan bir grup da harekete dayanışma göstermek üzere kritik analiz ve teknik uzmanlık katkısı sunmaktadır. Bu süreç, şimdiden bölgesel meclisleri, tematik tartışmaları ve küresel buluşmanın içeriğine, vizyonuna ve taleplerine yön veren istişareleri bir araya getirmiştir. Bölgesel katkılar, Sri Lanka’daki Forum’da yapılacak çalışmaların temelini oluşturacak; burada farklı bölgeler ve temalar arasında diyaloglar kurularak ortak öneriler ve eylem planları inşa edilecektir. Ancak Forum nihai varış noktası değildir — amacımız tek bir etkinlik düzenlemek değildir. Nyéléni süreci; Forum tamamlandıktan çok sonra da birlikte tanımlayıp ileriye taşıyacağımız ortak eylemler yoluyla sistemsel dönüşümü inşa edeceğimiz bir süreci örgütlemektir. İttifakları Genişletmek, Birbirine Bağlı Krizlerle Yüzleşmek Bugün yürüttüğümüz süreç; gıda egemenliği, agroekoloji, iklim adaleti, feminist ve dayanışma ekonomileri, iyi yaşam vizyonu, halkların sağlık mücadelesi, adil ve feminist enerji dönüşümleri, enerji demokrasisi/bağımsızlığı ve toplulukların ormanlar, topraklar ve yaşam alanları üzerinde kendi kontrollerini güçlendirme çabalarının sesleri ve deneyimleriyle zenginleşmektedir. Bu buluşma, iklim, gıda, sağlık, eşitsizlik ve yerinden edilme krizlerine karşı birlikte yanıt verme kapasitemizi güçlendiriyor. Amacımız, dönüştürücü önerilerimizin yalnızca birer slogan olarak kalmaması, tabandan inşa edilen gerçekliklere dönüşmesidir. 3. Nyéléni Küresel Forumu’nun Sri Lanka’da yapılması hem ilham verici hem de sorumluluk yüklü bir karardır. Bu ada ülkesi, dünyadaki pek çok mücadeleyi yansıtan karmaşık bir sosyal, ekonomik ve politik dönüşüm sürecinden geçmektedir. Ülke dijital hizmetler ve altyapıda ilerleme kaydetse de birçok aile hâlâ gıda, sağlık ve eğitimi karşılamakta zorlanmaktadır. Aswesuma programı bazı sosyal koruma sağlasa da ihtiyaç sahibi ailelerin artan sayısı karşısında yetersiz kalmaktadır. Kadınlar çoğu zaman şiddet, düşük ücret ve sınırlı finansal erişimle karşılaşmakta, LGBT vb. topluluklar yasal ve toplumsal ayrımcılığa maruz kalmaktadır. Kurumsal destekten yoksundurlar. Ruh sağlığı sorunları, özellikle dezavantajlı gruplar arasında yaygındır. Ülke ücretsiz sağlık ve eğitim sunmasına rağmen kemer sıkma politikaları nedeniyle kamu hizmetleri zayıflamış durumda. Kırsal ve savaş sonrası bölgelerde sorunlar, mayın temizliği ve gizli kast ile etnik ayrımcılığın sürmesi gibi çatışma mirasıyla daha da ağırlaşmaktadır. Dayanışma ve Direniş Sri Lanka’nın ev sahibi olarak seçilmesi, Nyéléni sürecinin, krizlerle yüzleşirken umut ve alternatifler inşa eden halklarla dayanışmasını ortaya koymaktadır. Forum, yerel yönetimler ve taban hareketleriyle işbirliği içinde olacak; bu alanın, en çok etkilenenlerin seslerini ve gerçekliklerini yansıtmasını sağlayacaktır. Forum nihai varış noktası değildir — amacımız tek bir etkinlik düzenlemek değildir. Toplumsal, ekonomik ve çevresel çöküşün giderek derinleştiği bir dönemde, 3. Nyéléni Küresel Forumu bir örgütlenme çağrısıdır. Asıl hedefimiz, Forum tamamlandıktan çok sonra da birlikte tanımlayıp ileriye taşıyacağımız ortak eylemler yoluyla sistemsel dönüşümü inşa edeceğimiz bir süreci örgütlemektir.
